NATIONAL

મરાઠા આરક્ષણની માંગણી સાથે હજારો લોકોની મુંબઈ તરફ કૂચ

મરાઠા આરક્ષણની માંગને લઈને મહારાષ્ટ્રમાં ફરી એકવાર હંગામો શરૂ થયો છે. અનામતની માંગણી સાથે વિરોધ કરવા હજારો લોકો મુંબઈ તરફ કૂચ કરી રહ્યા છે. આંદોલનના નેતા મનોજ જરાંગે જાલનાથી મુંબઈ સુધી વિરોધ માર્ચ કાઢી રહ્યા છે. આ કૂચ ગત મંગળવારે પૂણે પહોંચી હતી. આ પછી તે મુંબઈ પહોંચવાની છે. મનોજ જરાંગેએ કહ્યું છે કે તેમની રેલી ગણતંત્ર દિવસ પર મુંબઈ પહોંચશે.

તેમણે કહ્યું છે કે જો સરકાર આંદોલનની અવગણના કરશે તો તેઓ મુંબઈમાં ભૂખ હડતાળ પર ઉતરશે. મનોજ જરાંગેની માંગણી છે કે મરાઠાઓને કુણબી સમાજમાં સામેલ કરવામાં આવે જેથી સમગ્ર સમુદાય ઓબીસી કેટેગરીમાં આવે અને અનામતનો લાભ મેળવી શકે. દરમિયાન, મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ કહ્યું હતું કે પછાત વર્ગ આયોગ 23 જાન્યુઆરીથી એક સર્વે શરૂ કરી રહ્યું છે. આમાં એ જાણવા મળશે કે મરાઠા સમાજના લોકો સામાજિક, આર્થિક અને શૈક્ષણિક રીતે કેટલા પછાત છે.

અગાઉ 25 ઓક્ટોબર 2023ના રોજ મનોજ જરાંગે જાલના જિલ્લાના અંતરવાલી સરતી ગામમાંથી ભૂખ હડતાળ શરૂ કરી હતી. માંગ એક જ હતી કે મરાઠા સમુદાયને ઓબીસીનો દરજ્જો આપીને અનામત આપવામાં આવે. 9 દિવસમાં આંદોલન સાથે જોડાયેલા 29 લોકોએ આત્મહત્યા કરી. આ પછી રાજ્ય સરકારના 4 મંત્રીઓ ધનંજય મુંડે, સંદીપન ભુમરે, અતુલ સેવ, ઉદય સામંત, જરાંગેને મળ્યા અને ભૂખ હડતાળ સમાપ્ત કરવાની અપીલ કરી અને મરાઠા આરક્ષણ આપવાનું વચન પણ આપ્યું. મનોજ જરાંગે 2 નવેમ્બર 2023 ના રોજ તેમના ઉપવાસ સમાપ્ત કર્યા. તેમજ સરકારને 2 જાન્યુઆરી 2024 સુધીનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠાઓની વસ્તી 33 ટકા એટલે કે 4 કરોડ છે. તેમાંથી 90 થી 95 ટકા જમીન વિહોણા ખેડૂતો છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર મહારાષ્ટ્રમાં આત્મહત્યા કરનારા 90 ટકા ખેડૂતો મરાઠા સમુદાયના છે. 1997માં મરાઠા સંઘે સરકારી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં આરક્ષણ માટે પહેલું આંદોલન શરૂ કર્યું હતું. વિરોધીઓએ કહ્યું હતું કે મરાઠાઓ ઉચ્ચ જાતિના નથી પરંતુ મૂળ કુણબી એટલે કે કૃષિ સમુદાય સાથે સંબંધિત છે.

મરાઠા આરક્ષણ માટે પ્રથમ મોટું આંદોલન મરાઠા મહાસંઘ અને મરાઠા સેવા સંઘ દ્વારા 1997માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. 2008-14થી પૂર્વ સીએમ શરદ પવાર અને વિલાસરાવ દેશમુખે મરાઠા આરક્ષણની માંગને ટેકો આપ્યો હતો. 25 જૂન, 2014ના રોજ, પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણની સરકારે એક પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો હતો, જે હેઠળ મરાઠાઓને સરકારી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં 16 ટકા અનામત આપવામાં આવી હતી. 14 નવેમ્બર 2014ના રોજ બોમ્બે હાઈકોર્ટે મરાઠાઓને 16 ટકા અનામત આપવાના નિર્ણય પર રોક લગાવી દીધી હતી. જૂન 2017 માં, મહારાષ્ટ્ર સરકારે મરાઠા સમુદાયની સામાજિક, શૈક્ષણિક અને નાણાકીય સ્થિતિનો અભ્યાસ કરવા માટે રાજ્ય પછાત વર્ગ આયોગની રચના કરી.

17 જુલાઈ, 2018 ના રોજ, મરાઠા સંગઠનોએ પંડરપુરમાં નિર્ણય લીધો કે તેઓ સીએમ દેવેન્દ્ર ફડણવીસને અષાઢી એકાદશીના દિવસે ભવન વિઠ્ઠલની પૂજા કરવા દેશે નહીં. 30 નવેમ્બર, 2018 ના રોજ, રાજ્ય પછાત વર્ગ આયોગના અહેવાલના આધારે, મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભામાં મરાઠા સમુદાય માટે 16 ટકા અનામતનો પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. 3 ડિસેમ્બર 2018ના રોજ આ કાયદાને બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો. 27 જૂન, 2019 ના રોજ, બોમ્બે હાઈકોર્ટે મરાઠાઓને અનામત આપતા કાયદાની બંધારણીય માન્યતા પર રોક લગાવી દીધી હતી. જો કે, તેને 16 ટકાથી ઘટાડીને 12 ટકા કરવાનું સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું. 5 મે 2021ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના પાંચ જજોની બેન્ચે મરાઠા આરક્ષણને ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યું હતું. આ પ્રદર્શન ઓગસ્ટ 2023થી ચાલુ રહેશે.

Back to top button
error: Content is protected !!