નવી દિલ્હી. ‘એલ નીનો’ (El Niño) ની અસર અને અપૂરતા વરસાદની આશંકાને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2026-27 માટે અનાજના ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક ઘટાડીને 373.93 મિલિયન ટન કર્યો છે.
કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે મંગળવારે જણાવ્યું હતું કે સરકારે 2026-27 પાક વર્ષ (જુલાઈ-જૂન) માટે કુલ 373.93 મિલિયન ટન અનાજ ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે.
આ લક્ષ્યાંક અગાઉના વર્ષ (2025-26) માં નોંધાયેલા 376.56 મિલિયન ટનના વાસ્તવિક ઉત્પાદન કરતાં 2.63 મિલિયન ટન ઓછો છે; જોકે, તે 2025-26 પાક વર્ષ માટે નિર્ધારિત 362 મિલિયન ટનના લક્ષ્યાંક કરતાં વધુ છે.
2026-27 માટે નિર્ધારિત કુલ લક્ષ્યાંકમાંથી, અનાજ ઉત્પાદનનો લક્ષ્યાંક 2026ની ખરીફ સિઝન માટે 196.21 મિલિયન ટન અને રવિ પાક સિઝન માટે 177.72 મિલિયન ટન છે.
કૃષિ મંત્રીએ સમજાવ્યું કે આ નિર્ણય ‘એલ નીનો’ની સ્થિતિ, પાણીની ઉપલબ્ધતા અને જમીનમાં ભેજનું પ્રમાણ અંગેના વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકનને ધ્યાનમાં લીધા પછી લેવામાં આવ્યો છે. જે વિસ્તારોમાં ઓછો વરસાદ થયો છે અથવા જળાશયોમાં પાણીનું સ્તર નીચું છે, ત્યાં વધુ પાણીની જરૂરિયાતવાળા પાકોને બદલે કઠોળ અને તેલીબિયાંની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.
ખરીફ સિઝન દરમિયાન દેશમાં અંદાજે 12 ટકા વરસાદની અછત નોંધાઈ છે. સરકારે સ્વીકાર્યું છે કે ખરીફ સિઝન દરમિયાન દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિએ કર્ણાટક, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ (રાયલસીમા વિસ્તાર સહિત), તેલંગાણા અને રાજસ્થાનના કેટલાક ભાગોને અસર કરી છે, જેના પગલે કેન્દ્ર સરકારે રાહત અંગેના મૂલ્યાંકનની પ્રક્રિયા શરૂ કરી છે. કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રે કેન્દ્રીય ટીમોની મુલાકાત માટે વિનંતી કરી છે અને કેન્દ્ર સરકાર આ પરિસ્થિતિને સંભાળવા માટે રાજ્યો સાથે મળીને કામ કરી રહી છે. આ ઉપરાંત, સરકાર ખેડૂતોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોનો લાભ લેવામાં મદદ કરવા માટે એક મોટું જાગૃતિ અભિયાન પણ શરૂ કરી રહી છે. આ પહેલ હેઠળ, ખેડૂતોને ભારતના મુક્ત વેપાર કરારો (FTAs), શૂન્ય-આયાત-શુલ્ક (zero-import-duty) ધરાવતા બજારો, ગુણવત્તાના ધોરણો અને વિદેશમાં ભારે માંગ ધરાવતા પાકો વિશે માહિતી આપવામાં આવશે, જેથી તેઓ વૈશ્વિક તકોનો સંપૂર્ણ લાભ ઉઠાવી શકે.
