નવી દિલ્હી. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ સાથે CJP દિલ્હીમાં ૧૦ ઓક્ટોબરે વિરોધ પ્રદર્શન યોજવા જઈ રહ્યું છે. આ પહેલાં, સુપ્રીમ કોર્ટે શહેરમાં કાયદો-વ્યવસ્થા અને શાંતિ જાળવી રાખવા માટે કેટલાક નિર્દેશો જારી કર્યા છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે વિરોધ પ્રદર્શન અગાઉ લાદવામાં આવેલા વ્યાપક પરિવહન પ્રતિબંધો પર સવાલ ઉઠાવ્યા અને કહ્યું કે સુરક્ષાના પગલાંને કારણે શહેરની જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા ઠપ્પ ન થવી જોઈએ.
બેન્ચે ચેતવણી આપી હતી કે વિરોધ પ્રદર્શનના સંચાલનના નામે આખું શહેર બંધ કરી શકાય નહીં. વધુમાં, મેટ્રો અને ટ્રેન સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાથી સામાન્ય નાગરિકોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બનેલી બેન્ચે દિલ્હીમાં ૫૭ મેટ્રો સ્ટેશનો બંધ કરવા અને લાંબા અંતરની ટ્રેનો રદ કરવાના પ્રસ્તાવને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી દરમિયાન આ અવલોકનો કર્યા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે તેના આદેશમાં ૧૦ મુખ્ય મુદ્દાઓ પર ભાર મૂક્યો હતો:
૧. મેટ્રો સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી શકાતી નથી
સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મેટ્રો ટ્રેનનું સંચાલન સંપૂર્ણપણે અટકાવી શકાય નહીં. કોર્ટે કહ્યું, “મેટ્રો ટ્રેનો ચલાવવા પર કોઈ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે નહીં.”
૨. સત્તાવાળાઓએ પ્રતિબંધો પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ
સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ બેન્ચને જાણ કરી કે તેઓ સત્તાવાળાઓને નિયંત્રિત શરતો હેઠળ મેટ્રો અને અન્ય રેલવે સેવાઓ ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપવા માટે વિનંતી કરશે.
૩. જનસુવિધાને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ
બેન્ચે વિદ્યાર્થીઓ, કર્મચારીઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને દર્દીઓ સહિત રોજ મુસાફરી કરનારાઓની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં લેવાની આવશ્યકતા પર ભાર મૂક્યો હતો. કોર્ટે ટિપ્પણી કરી, “સાવચેતી રાખો! અત્યંત સાવચેતી રાખો. તેમાં કંઈ ખોટું નથી. કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવી એ તમારી જવાબદારી છે, અને આ ફરજ માત્ર સરકારી સંપત્તિના રક્ષણ પૂરતી મર્યાદિત નથી.” ૪. સુરક્ષાના પગલાં જરૂરિયાત-આધારિત હોવા જોઈએ
CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે અધિકારીઓ અનિયંત્રિત પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવી શકે છે, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકોને પરિવહન સુવિધાઓથી વંચિત રાખવા જોઈએ નહીં.
૫. પ્રમાણસરતાના સિદ્ધાંતનો અમલ
CJIએ ટિપ્પણી કરી કે સુરક્ષાના પગલાં પ્રમાણસર હોવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું, “દરેક નાગરિક માટે અમે જે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધાંત અપનાવીએ છીએ તે ‘પ્રમાણસરતાનો સિદ્ધાંત’ (principle of proportionality) છે.
તમારે અમુક બાબતો અટકાવવી પડે અને તે માટે જરૂરી પગલાં લેવા પડે તે બની શકે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે માખી મારવા માટે તમે મોટા હથોડાનો ઉપયોગ કરો.”
6. લાંબા અંતરની ટ્રેનો રદ થવા અંગે ચિંતા
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે લાંબા અંતરની ટ્રેનો રદ થવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો. તેમણે દલીલ કરી કે જે મુસાફરોને ચોક્કસ કામો માટે સમયસર દિલ્હી પહોંચવાની જરૂર છે, તેમને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડશે.
7. રસ્તા પરના નિયંત્રણોની સમીક્ષા જરૂરી
સુપ્રીમ કોર્ટે અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યો કે માત્ર સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં જ અવરજવર પર નિયંત્રણ મૂકવામાં આવે અને બાકીના શહેરમાં ટ્રાફિક કોઈપણ અવરોધ વિના ચાલુ રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.
8. ટ્રાફિક અંગેની સૂચનાઓ (એડવાઈઝરી) જારી કરવાના નિર્દેશો
કોર્ટે દિલ્હી વહીવટીતંત્ર અને પોલીસને સામાન્ય જનતાની સુવિધા માટે સમયસર અને સ્પષ્ટ ટ્રાફિક સૂચનાઓ જારી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો.
9. ફેરફારો અંગેની માહિતીનો વ્યાપક પ્રસાર
કોર્ટે અધિકારીઓને મેટ્રો અને રેલવે કામગીરીને લગતા નિયમો અને નિર્ણયોનો વ્યાપકપણે પ્રચાર-પ્રસાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો જેથી મુસાફરોને ઓછામાં ઓછી અગવડતા પડે.
10. કેન્દ્ર સરકારે વિરોધ પ્રદર્શનો માટે વૈકલ્પિક સ્થળો અંગે વિચારણા કરવી જોઈએ
કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને ભવિષ્યમાં શાંતિપૂર્ણ અને કાયદેસરના વિરોધ પ્રદર્શનો માટે જરૂરી સુવિધાઓથી સજ્જ અન્ય યોગ્ય સ્થળની ઓળખ કરવા અંગે વિચારણા કરવાનું કહ્યું.
CJP દિલ્હીમાં વિરોધ પ્રદર્શન શા માટે કરી રહ્યું છે?
‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (CJP) દ્વારા આ વિરોધ પ્રદર્શન 10 ઓક્ટોબરે દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે યોજાવાનું છે. મતદાર યાદીમાં ગેરરીતિઓના આરોપોને લઈને પાર્ટીના કાર્યકરો અને આયોજકો મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાనేશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે.
