એકતાનગરમાં સર્જાશે રોશનીનો જાદુઈ મહોત્સવ: ‘એકતા પ્રકાશ પર્વ-૨૦૨૬’માં ભારતની સંસ્કૃતિથી આધુનિક વિકાસ સુધીની ઝાંખી

—-
ત્રણ મહિના ચાલશે પ્રકાશોત્સવ ; ૭.૬ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં કલાત્મક થીમ આધારિત લાઈટિંગ બનશે પ્રવાસીઓ માટે વિશેષ આકર્ષણ
—-
રાજપીપળા : જુનેદ ખત્રી
ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા, સમૃદ્ધ વારસો, રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને આધુનિક વિકાસને રોશનીની કલાત્મક અભિવ્યક્તિમાં નિહાળવાની અનોખી તક એટલે ‘એકતા પ્રકાશ પર્વ-૨૦૨૬’. વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ તરીકે વિશ્વભરમાં ખ્યાતિ પામેલા સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી, એકતાનગર ખાતે ગત વર્ષે પ્રથમવાર યોજાયેલા એકતા પ્રકાશ પર્વને મળેલા અદ્ભુત પ્રતિસાદને પગલે આ વર્ષે ૧૭ ઓક્ટોબર, ૨૦૨૬થી ૧૫ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધી ત્રણ મહિના માટે ભવ્ય આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ, ભારત પર્વ અને દીપોત્સવીના ઉત્સવી માહોલને વધુ યાદગાર બનાવવાના હેતુથી આયોજિત આ પ્રકાશોત્સવમાં આશરે ૭.૬ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં કલાત્મક અને થીમ આધારિત લાઈટિંગ દ્વારા એકતાનગરને અનોખું સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. ભારતના વિવિધ પ્રદેશોની સાંસ્કૃતિક ઓળખથી લઈને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, મહિલા સશક્તિકરણ, આધુનિક ટેકનોલોજી, અવકાશ વિજ્ઞાન અને બાળકોની કલ્પનાશક્તિને આકર્ષે તેવા દૃશ્યાત્મક અનુભવો સુધીની વિશાળ શ્રેણી આ પર્વમાં જોવા મળશે.

એક તરફ ભારતના ભવ્ય વારસાની ઝાંખી, તો બીજી તરફ પ્રગતિશીલ ભારતની ઓળખ : ‘એકતા પ્રકાશ પર્વ-૨૦૨૬’ પ્રવાસીઓને પ્રકાશ, કલા અને સંસ્કૃતિની અનોખી સફરે લઈ જશે.
*બે વિભાગ, અનેક અનુભવો : ઇન્ડોર અને આઉટડોર પ્રકાશની દુનિયા*
એકતા પ્રકાશ પર્વ-૨૦૨૬ને મુખ્યત્વે બે વિભાગમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યો છેઃ ઇન્ડોર અને આઉટડોર. ઇન્ડોર વિભાગમાં ભારતના ચાર મુખ્ય પ્રાદેશિક ઝોન દ્વારા દેશની વૈવિધ્યસભર સંસ્કૃતિ, જીવનશૈલી, સ્થાપત્ય, લોકકલા અને પરંપરાઓને રજૂ કરવામાં આવશે. જ્યારે વિશાળ આઉટડોર વિભાગના ૧૧ મુખ્ય સેક્શનમાં રાષ્ટ્રીય ગૌરવથી લઈને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી અને બાળકો માટેના વિશેષ આકર્ષણો સુધીના વિષયોને કલાત્મક પ્રકાશ સજાવટ દ્વારા જીવંત બનાવવામાં આવશે.
*ઇન્ડોર વિભાગ: ચાર પ્રાદેશિક ઝોનમાં ભારતની સાંસ્કૃતિક સફર*
ઇન્ડોર વિભાગમાં ઉત્તર, પૂર્વ, પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારતના ચાર ઝોન પ્રવાસીઓને દેશની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાનો અનુભવ કરાવશે. દરેક ઝોનમાં પ્રાદેશિક જીવનશૈલી, લોકપરંપરા, સ્થાપત્ય, હસ્તકલા, ઉત્સવો અને જાણીતા સાંસ્કૃતિક પ્રતીકોને એક અનોખા અનુભવમાં ગૂંથવામાં આવ્યા છે.

*૧. ઉત્તર ઝોન: હિમાલયથી રાજસ્થાન સુધીની સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ*
ઉત્તર ઝોનમાં કાશ્મીર અને હિમાચલની હિમાલયી સંસ્કૃતિ, કાર્પેટ અને શાલની પરંપરા, પંજાબના ભાંગડા-ગિદ્દા, ફુલકારી અને વૈશાખી જેવા ઉત્સવોને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. સાથે ઉત્તર પ્રદેશની ગંગા આરતી, બ્રજની હોળી અને રામ મંદિર તેમજ રાજસ્થાનના હવા મહેલ, પિછવાઈ કલા, કઠપૂતળી અને ઘૂમર જેવા સાંસ્કૃતિક પ્રતીકો દ્વારા ઉત્તર ભારતની વિવિધતાને રજૂ કરવામાં આવશે. આ ઝોનમાં કલા, આસ્થા, લોકજીવન અને સ્થાપત્યની સમૃદ્ધ પરંપરાનો પરિચય મળશે.

*૨. પૂર્વ ઝોન: પ્રકૃતિ, આદિવાસી પરંપરા અને લોકકલાનો સંગમ*
પૂર્વ અને ઉત્તરપૂર્વ ભારતની કુદરતી સુંદરતા, આદિવાસી વારસો અને કલાત્મક પરંપરાઓને પૂર્વ ઝોનમાં રજૂ કરવામાં આવશે. આસામના બિહુ, ચાના બગીચા અને કાઝીરંગા અભયારણ્ય જેવા પ્રતીકો સાથે ઓડિશાની કોણાર્ક સ્થાપત્યકલા, પટ્ટાચિત્ર અને રથયાત્રા તેમજ બંગાળની લોકસંસ્કૃતિ, બંગાળ વાઘ અને હાવડા બ્રિજ જેવા જાણીતા પ્રતીકો આ ઝોનને વિશિષ્ટ બનાવશે. પ્રકૃતિ અને પરંપરાનો સમન્વય આ ઝોનની આગવી ઓળખ રહેશે.
*૩. પશ્ચિમ ઝોન: ગરબાના રંગોથી દરિયાકાંઠા અને મહાનગરોની ઝલક*
ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને ગોવાની સાંસ્કૃતિક વિવિધતાને પશ્ચિમ ઝોનમાં આકર્ષક રીતે રજૂ કરવામાં આવશે. ગુજરાતના ગરબા, પતંગોત્સવ, કચ્છની હસ્તકલા, લિપ્પન કલા, રાણી કી વાવ, સાબરમતી આશ્રમ અને ગીર જેવા પ્રતીકો સાથે મહારાષ્ટ્રના શિવનેરી કિલ્લા, મુંબઈના ડબ્બાવાળા, મરીન ડ્રાઇવ અને સ્થાનિક ટ્રેનોની ઝાંખી જોવા મળશે. ગોવાની દરિયાકાંઠાની જીવનશૈલીથી લઈને મહારાષ્ટ્રના શહેરી વાતાવરણ અને ગુજરાતના લોકવારસા સુધીની આ સફર પશ્ચિમ ભારતની બહુરંગી ઓળખ રજૂ કરશે.
*૪. દક્ષિણ ઝોન: સ્થાપત્ય, આધ્યાત્મિકતા અને જીવંત પરંપરાઓનો વૈભવ*
દક્ષિણ ઝોનમાં મીનાક્ષી મંદિર, તિરુવલ્લુવર સ્મારક, રામ પુલ, સ્વામી વિવેકાનંદ સ્મારક, મસાલા સંસ્કૃતિ, હાથીઓ, કેરળની બોટ રેસ અને હમ્પી જેવા પ્રતીકો દ્વારા દક્ષિણ ભારતના સાંસ્કૃતિક વૈભવને રજૂ કરવામાં આવશે. સ્થાપત્ય, આધ્યાત્મિકતા, કુદરતી દૃશ્યો અને જીવંત લોકપરંપરાઓનો સમન્વય આ ઝોનને વિશિષ્ટ બનાવશે.
*આઉટડોર વિભાગ: ૧૧ મુખ્ય સેક્શનમાં રોશની, રાષ્ટ્રીય ગૌરવ અને આધુનિક ભારતની ઝાંખી*
આઉટડોર વિભાગ ઇન્ડોર વિભાગ કરતાં વધુ વિશાળ અને ભવ્ય રહેશે. તેમાં ૧૧ મુખ્ય સેક્શન દ્વારા ભારતની સમૃદ્ધિ, ઐતિહાસિક યાત્રા, સામાજિક પરિવર્તન, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ અને બાળકો માટેના મનોરંજક અનુભવોને પ્રકાશની કલાત્મક રચનાઓમાં રજૂ કરવામાં આવશે.
*૧. ભારત—સોને કી ચીડિયા*
ભારતની સમૃદ્ધિ, સુંદરતા અને રાષ્ટ્રીય ઓળખને સમર્પિત આ વિભાગમાં મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર, વંદે માતરમ, પરેડ, કમલ સ્તંભ, રાષ્ટ્રીય પક્ષી મોર અને સુવર્ણ પક્ષી આધારિત લાઈટિંગ થીમ દ્વારા ઉત્સવપૂર્ણ વાતાવરણ સર્જાશે. ભારતના ગૌરવ અને સાંસ્કૃતિક વૈભવને ઉજાગર કરતો આ વિભાગ પ્રવાસીઓનું ધ્યાન આકર્ષશે.
*૨. સમય કા ચક્ર*
પ્રાચીન ભારતથી આધુનિક ભારત સુધીની વિકાસયાત્રાને સમય અને પરિવર્તનના વિચાર સાથે રજૂ કરતો આ વિભાગ ભારતે વિશ્વને આપેલા યોગદાન અને તેની પ્રગતિની ઝાંખી કરાવશે. સમયનું ચક્ર, પંચતત્વ, ગિફ્ટ સિટી અને સાંસ્કૃતિક સ્તંભ જેવા વિષયો દ્વારા ભારતના વારસા અને ભવિષ્યલક્ષી વિકાસને પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે.
*૩. પ્રકાશિત મૂર્તિઓ*
વિવિધ આકારો અને કલાત્મક રચનાઓ ધરાવતી પ્રકાશિત મૂર્તિઓ આ વિભાગનું મુખ્ય આકર્ષણ રહેશે. રંગબેરંગી લાઈટિંગથી સજ્જ આ રચનાઓ પ્રવાસીઓને ફોટોગ્રાફી અને યાદગાર પળો માટે આકર્ષક વાતાવરણ પૂરું પાડશે.
*૪. દીપ સુરંગ*
પ્રકાશ અને પ્રતિબિંબની અનોખી દુનિયામાં લઈ જતી દીપ સુરંગ પ્રવાસીઓને વિશેષ દૃશ્યાત્મક અનુભવ કરાવશે. પુનરાવર્તિત પ્રકાશ, અરીસાઓ અને ભ્રમ આધારિત દૃશ્યપ્રભાવો દ્વારા સુરંગમાં ઊંડાઈ અને અનંતતાનો અહેસાસ સર્જાશે. પ્રકાશની આ કલાત્મક રચના પ્રવાસીઓને જાદુઈ અને રોમાંચક અનુભૂતિ કરાવશે.
*૫. ગુબ્બારા*
રંગબેરંગી ફુગ્ગાઓ અને પ્રકાશિત કલાત્મક રચનાઓથી સજ્જ આ વિભાગ હવાઈ અને અવકાશયાત્રાની કલ્પનાને દૃશ્યાત્મક સ્વરૂપ આપશે. રંગો અને પ્રકાશનો સમન્વય બાળકો સહિત તમામ વયજૂથના પ્રવાસીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બનશે.
*૬. પ્રકાશિત પુષ્પ અને યોગ*
પ્રકાશિત ફૂલોના ગાર્ડનને ભારતની પ્રાચીન યોગ પરંપરા અને સૂર્યનમસ્કાર સાથે સાંકળતો આ વિભાગ પ્રકૃતિ, પ્રકાશ અને ગતિશીલતાનો સુંદર સમન્વય રજૂ કરશે. રંગબેરંગી પુષ્પો અને યોગની પ્રતીકાત્મક રજૂઆત શાંતિપૂર્ણ તથા આકર્ષક વાતાવરણ સર્જશે.
*૭. મહિલા સશક્તિકરણ*
મહિલા શિક્ષણ, સ્વતંત્રતા, આત્મવિશ્વાસ, શક્તિ અને સિદ્ધિઓને સમર્પિત આ વિભાગ મહિલા સશક્તિકરણના સંદેશને ઉજાગર કરશે. મહિલાઓની પ્રગતિ અને સમાજના વિકાસમાં તેમના યોગદાનને સકારાત્મક તથા પ્રેરણાદાયી દૃશ્યાત્મક સ્વરૂપે રજૂ કરવામાં આવશે.
*૮. આધુનિક ભારત*
ભારતની વિકાસયાત્રા, ઔદ્યોગિક પ્રગતિ, ટેકનોલોજી અને ભવિષ્યલક્ષી રાષ્ટ્રીય ઓળખને રજૂ કરતો આ વિભાગ આધુનિક ભારતની સિદ્ધિઓને પ્રકાશની કલાત્મક રચનાઓ દ્વારા ઉજાગર કરશે. દેશની પ્રગતિ અને નવી સંભાવનાઓનો પરિચય આ વિભાગનું મુખ્ય આકર્ષણ રહેશે.
*૯. ધાગો કી સુરંગ*
ભારતની પરંપરાગત દોરા કળાને સ્થાપત્યાત્મક સ્વરૂપે રજૂ કરતો આ વિભાગ રંગ, બનાવટ અને પ્રકાશનો અનોખો અનુભવ કરાવશે. પરંપરાગત કારીગરીને આધુનિક પ્રકાશકલા સાથે જોડતી આ સુરંગ ભારતીય હસ્તકલાની સુંદરતા અને સર્જનાત્મકતાને ઉજાગર કરશે.
*૧૦. સુરક્ષા બળો—ભારતની શક્તિ*
ભારતની રક્ષા અને સુરક્ષા દળોને સમર્પિત આ વિભાગમાં ભારતીય સેનાની ત્રણેય પાંખ, પોલીસ, સીમા સુરક્ષા બળ (BSF) અને કેન્દ્રીય ઔદ્યોગિક સુરક્ષા બળ (CISF)ને રજૂ કરવામાં આવશે. વિમાન અને સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા લાઈટિંગ એલિમેન્ટ્સ દ્વારા દેશના સુરક્ષા દળોની શક્તિ, શિસ્ત, સાહસ અને રાષ્ટ્રસેવાની ભાવનાને ઉજાગર કરવામાં આવશે.
*૧૧. અવકાશ અને ટેકનોલોજી તથા બાળકો માટેનો વિભાગ*
અવકાશ અને ટેકનોલોજી વિભાગમાં ગ્રહો, બ્રહ્માંડ અને ભવિષ્યની ટેકનોલોજી આધારિત દૃશ્યાત્મક રચનાઓ દ્વારા પ્રવાસીઓને અવકાશની દુનિયાનો પરિચય કરાવવામાં આવશે.
બાળકો માટેના વિશેષ વિભાગમાં વિવિધ પશુઓ, મશરૂમ અને જળચર દુનિયા આધારિત કલાત્મક રચનાઓ તૈયાર કરવામાં આવશે. આ વિભાગ બાળપ્રવાસીઓ માટે મનોરંજન અને કલ્પનાશક્તિથી ભરપૂર અનુભવ સર્જશે.
*૭.૬ કિલોમીટર સુધી ઇલ્યુમિનેશન: એકતાનગરનું રાત્રિ સૌંદર્ય બનશે વિશેષ આકર્ષણ*
એકતા પ્રકાશ પર્વ દરમિયાન એકતા દ્વારથી સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સુધીના માર્ગ સહિત આશરે ૭.૬ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં થીમ આધારિત લાઈટિંગ અને ઇલ્યુમિનેશન દ્વારા વિશેષ સજાવટ કરવામાં આવશે. લાઈટિંગ પોલ, ગેન્ટ્રી મોટિફ, વિવિધ સરકારી યોજનાઓ અને એકતાનગરનાં પ્રવાસન સ્થળોને રજૂ કરતાં પ્રકાશિત આર્ટિકલ્સ ઉપરાંત મુખ્ય માર્ગ પર આવેલી ઇમારતો અને વૃક્ષોને પણ રોશનીથી સુશોભિત કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત, સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમ ખાતે રાત્રિના સમયે ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા ડાયનેમિક ડેમ લાઈટ એન્ડ સાઉન્ડ શોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ શોને ડેમ વ્યૂ-પોઈન્ટ-૧ પરથી નિહાળી શકાશે. દિવસ દરમિયાન પ્રકૃતિ અને સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટીની ભવ્યતા માણ્યા બાદ રાત્રે પ્રકાશથી ઝળહળતા એકતાનગરનો અનુભવ પ્રવાસીઓની સફરને વધુ યાદગાર બનાવશે.










