નવી દિલ્હી: દેશની ચૂંટણી પ્રક્રિયા, મતદાર યાદીમાં સુધારા અને લોકશાહી સંસ્થાઓની કામગીરીને લઈને રાજકીય તથા સામાજિક સ્તરે ચર્ચા વચ્ચે ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (CJP) દ્વારા આગામી 10 ઑક્ટોબર, 2026ના રોજ દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે મોટા વિરોધ પ્રદર્શનનું એલાન કરવામાં આવ્યું છે. CJPના નેતાઓનું કહેવું છે કે આ વિરોધ માત્ર તેમની સંસ્થાનો કાર્યક્રમ નહીં પરંતુ દેશના યુવાનો અને લોકશાહી તથા મુક્ત અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણીમાં વિશ્વાસ ધરાવતા નાગરિકોની વ્યાપક લડત છે.
CJP દ્વારા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ કરવામાં આવી રહી છે. સંગઠનનો આક્ષેપ છે કે મતદાર યાદીમાં કરવામાં આવી રહેલા ફેરફારો અને Special Intensive Revision (SIR) જેવી પ્રક્રિયાને લઈને ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. CJPનો દાવો છે કે મતદાર યાદીમાંથી યોગ્ય મતદારોના નામ દૂર થવાની સંભાવના છે અને ખાસ કરીને યુવાનો તથા પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા મતદારોના હકો અંગે ચિંતા ઊભી થઈ છે.
CJPના મુખ્ય પ્રવક્તા સૌરવ દાસે 7 ઑક્ટોબરે દિલ્હી પોલીસને જંતર-મંતર ખાતે 10 ઑક્ટોબરે યોજાનારા કાર્યક્રમ અંગે ઔપચારિક જાણ કરી હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેમણે પાર્લામેન્ટ સ્ટ્રીટ પોલીસ સ્ટેશન ખાતે લેખિત જાણ કરી અને પોલીસને કાયદો-વ્યવસ્થા તથા ટ્રાફિક વ્યવસ્થા જાળવવામાં સહયોગ આપવાની ખાતરી આપ્યાનું જણાવ્યું હતું. બીજી તરફ, અહેવાલો અનુસાર દિલ્હી પોલીસે આ વિરોધ પ્રદર્શન માટે મંજૂરી ન આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ કારણે 10 ઑક્ટોબરનો કાર્યક્રમ વધુ મહત્વનો અને સંવેદનશીલ બની શકે છે.
‘ચાલો દિલ્હી’ના નારા સાથે દેશભરના યુવાનોને આહ્વાન
CJPએ 10 ઑક્ટોબરના કાર્યક્રમને યુવા આંદોલનનું સ્વરૂપ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. સંગઠનના નેતાઓનું કહેવું છે કે દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી યુવાનો દિલ્હીમાં પહોંચશે અને જંતર-મંતર ખાતે પોતાની વાત રજૂ કરશે.
CJPના પ્રવક્તા સૌરવ દાસના જણાવ્યા મુજબ, આ કાર્યક્રમમાં માત્ર CJPના કાર્યકરો નહીં પરંતુ ચૂંટણી અને મતાધિકાર સંબંધિત મુદ્દાઓને લઈને ચિંતિત યુવાનો તથા નાગરિકો જોડાશે. સંગઠને ‘ચાલો દિલ્હી’ના આહ્વાન સાથે સમર્થકોને રાષ્ટ્રીય રાજધાની તરફ આવવા અપીલ કરી છે.
CJPનું કહેવું છે કે લોકશાહી વ્યવસ્થામાં મતદાનનો અધિકાર મૂળભૂત મહત્વ ધરાવે છે. જો કોઈ યોગ્ય નાગરિકનું નામ મતદાર યાદીમાં ન રહે અથવા તેને મતદાનથી વંચિત રહેવું પડે તો તેની સીધી અસર લોકશાહી પ્રક્રિયા પર પડે છે. આ મુદ્દાને કેન્દ્રમાં રાખીને CJPએ પોતાની આગામી લડતને વધુ વ્યાપક બનાવવાની જાહેરાત કરી છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના રાજીનામાની માંગ
10 ઑક્ટોબરના વિરોધ પ્રદર્શનનું સૌથી મોટું કેન્દ્રબિંદુ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માંગ છે. CJP લાંબા સમયથી આ માંગ કરી રહ્યું છે.
સંગઠનના નેતાઓનો આરોપ છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે જનતાના મનમાં અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા છે. ખાસ કરીને મતદાર યાદીના પુનરીક્ષણ દરમિયાન નામો ઉમેરવા, દૂર કરવા અને દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયાને લઈને પારદર્શિતા અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
CJPનો દાવો છે કે ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરાતી પ્રક્રિયામાં સામાન્ય નાગરિકોને પૂરતી સ્પષ્ટતા મળવી જોઈએ. મતદાર યાદીમાં ફેરફારની પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈ યોગ્ય મતદારનું નામ દૂર ન થાય તેની ખાતરી જરૂરી હોવાનું સંગઠનનું કહેવું છે.
જોકે, આ તમામ આક્ષેપો CJPના દાવા છે અને ચૂંટણી પંચ તથા સરકાર તરફથી ચૂંટણી પ્રક્રિયા અંગે અલગ વલણ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. સત્તાવાર તંત્ર દ્વારા મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયાનો હેતુ યોગ્ય મતદારોના નામ જાળવી રાખવા સાથે ડુપ્લિકેટ તથા અયોગ્ય નોંધણીઓને દૂર કરવાનો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
SIR મુદ્દે CJPનું આંદોલન
CJPના વિરોધનો બીજો મહત્વનો મુદ્દો Special Intensive Revision (SIR) છે. મતદાર યાદીની આ પ્રકારની સઘન સમીક્ષા અંગે દેશના વિવિધ રાજ્યોમાં રાજકીય ચર્ચા અને વિરોધ જોવા મળ્યો છે.
CJPનું કહેવું છે કે મતદાર યાદીમાં ફેરફાર કરતી વખતે યોગ્ય નાગરિકોને મુશ્કેલી ન પડે તે જરૂરી છે. ખાસ કરીને ગરીબ, સ્થળાંતરિત, યુવાનો અને એવા લોકો કે જેમની પાસે જરૂરી દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ ન હોય, તેમના મતાધિકાર અંગે સંગઠને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
CJPનો આરોપ છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં કોઈપણ પ્રકારની ગેરરીતિ અથવા યોગ્ય મતદારોના નામ દૂર થવાથી લોકશાહી પર સીધી અસર પડે છે. આ મુદ્દે સંગઠન વધુ પારદર્શિતા અને સ્વતંત્ર દેખરેખની માંગ કરી રહ્યું છે.
10 ઑક્ટોબરના કાર્યક્રમને લઈને CJPએ દિલ્હી પોલીસને અગાઉથી લેખિત જાણ કરી છે. CJPના પ્રવક્તા સૌરવ દાસે જણાવ્યું હતું કે તેઓ પાર્લામેન્ટ સ્ટ્રીટ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા અને વિરોધ પ્રદર્શન અંગે ઔપચારિક પત્ર સોંપ્યો હતો.
સંગઠનના જણાવ્યા મુજબ, પોલીસને કાર્યક્રમ અંગે માહિતી આપવાનો હેતુ કાયદો-વ્યવસ્થા તથા ટ્રાફિક વ્યવસ્થા અંગે અગાઉથી જરૂરી આયોજન થઈ શકે તે હતો. CJPએ શાંતિપૂર્ણ રીતે કાર્યક્રમ યોજવાનો દાવો કર્યો છે.
પરંતુ બીજી તરફ દિલ્હી પોલીસ દ્વારા વિરોધ કાર્યક્રમ માટે મંજૂરી ન આપ્યાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ રહેશે કે 10 ઑક્ટોબરે CJP અને પોલીસ વચ્ચેની સ્થિતિ કેવી રહે છે અને આયોજકો જાહેર કરેલા કાર્યક્રમને કઈ રીતે આગળ વધારે છે.
CJPના નેતાઓએ અગાઉ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ વિરોધને શાંતિપૂર્ણ રાખવા માંગે છે. તેમ છતાં મંજૂરીના મુદ્દે પોલીસ અને સંગઠન વચ્ચે મતભેદ સર્જાતા રાજધાનીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા મહત્વની બની શકે છે.
‘શાંતિપૂર્ણ વિરોધ’ પર CJPનો ભાર
CJPના સ્થાપક અને કન્વીનર અભિજીત દિપકે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે 10 ઑક્ટોબરનો વિરોધ શાંતિપૂર્ણ રહેશે. સંગઠન મહાત્મા ગાંધીના અહિંસાના માર્ગને અનુસરવાની વાત કરી રહ્યું છે.
CJPનું કહેવું છે કે લોકશાહી દેશમાં નાગરિકોને પોતાના પ્રશ્નો અને અસંતોષ વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર છે. તેથી જંતર-મંતર જેવા નિર્ધારિત વિરોધ સ્થળે શાંતિપૂર્ણ રીતે વિરોધ કરવાની મંજૂરી મળવી જોઈએ એવી સંગઠનની દલીલ છે.
સંગઠન તરફથી એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો પ્રશાસન દ્વારા તેમની ગતિવિધિઓને રોકવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે તો પણ તેઓ પોતાનો વિરોધ લોકશાહી અને અહિંસક રીતે ચાલુ રાખશે.
