મોરબી ઝૂલતા પુલ દુર્ઘટનાના ૪ વર્ષ: ૧૩૫ દિવંગતોની યાદમાં શ્રદ્ધાંજલિ અને ન્યાયની અપેક્ષા
મોરબી શહેરના ઈતિહાસમાં ક્યારેય ન ભૂલી શકાય તેવો કાળો દિવસ એટલે કે ૩૦ ઓક્ટોબર. સમગ્ર દેશને હચમચાવી દેનાર ઐતિહાસિક ઝૂલતા પુલ દુર્ઘટનાને આજે ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. આજથી બરાબર ચાર વર્ષ પહેલાં, ૩૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૨ના રોજ મચ્છુ નદી પર બનેલી આ ગોઝારી ઘટનામાં ૧૩૫ નિર્દોષ નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.
આજે આ મહાસંહારની ચોથી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે મોરબી સહિત સમગ્ર ગુજરાતમાં તે કાળઝાળ સાંજના દિવંગતોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરવામાં આવી રહી છે. પીડિત પરિવારોની આંખોમાં આજે પણ પોતાના સ્વજનોને ગુમાવ્યાનું દર્દ અને ન્યાય માટેની લાંબી રાહ સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે.
દુર્ઘટનાની તારીખ અને સમય: ૩૦ ઓક્ટોબર ૨૦૨૨, રવિવારની સાંજે આશરે ૬:૪૦ વાગ્યે.: મચ્છુ નદી પર આવેલો ઐતિહાસિક ઝૂલતો પુલ (મોરબી).કુલ મૃત્યુઆંક: ૧૩૫ (જેમાં અનેક માસૂમ બાળકો, મહિલાઓ અને યુવાનો સામેલ હતા).ઘાયલો: અસંખ્ય લોકો ગંભીર રીતે ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.સંચાલન અને જવાબદારી: આ પુલના સમારકામ અને સંચાલનનું કામ ઓરેવા ગ્રૂપ (અજંતા મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્રા.લિ.) પાસે હતું.
દુર્ઘટનાનું મુખ્ય કારણ: કોઈપણ પ્રકારના લોડ ટેસ્ટિંગ (ભાર ક્ષમતા ચકાસણી) વગર અને સરકારી ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ મેળવ્યા વગર જ ઉતાવળે પુલને પ્રવાસીઓ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો. તહેવારની રજાઓ હોવાથી પુલ પર ક્ષમતા કરતા અનેકગણી વધુ ભીડ એકત્ર થઈ હતી, જે આ દુર્ઘટનાનું કારણ બની.
ઘટનાના ચાર વર્ષ વીતી જવા છતાં હજુ સુધી પીડિત પરિવારોને ન્યાય મળ્યો નથી, જેના કારણે ન્યાયતંત્રની ધીમી ગતિ સામે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. કેસની વર્તમાન સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:
ચાર્જશીટ અને ધરપકડ: ઘટના બાદ પોલીસે ઝીણવટભરી તપાસ કરીને ૧૨૦૦થી વધુ પાનાંની ચાર્જશીટ રજૂ કરી હતી. આ કેસમાં ઓરેવા ગ્રૂપના એમડી જયસુખ પટેલ સહિત કુલ ૧૦ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.
ચાર્જ ફ્રેમ અટકી: ચાર વર્ષનો લાંબો સમય વીતી જવા છતાં હજુ સુધી કોર્ટમાં આરોપીઓ સામે આરોપો ઘડવાની (ચાર્જ ફ્રેમ) પ્રક્રિયા શરૂ થઈ શકી નથી.
ડિસ્ચાર્જ અરજીઓ રદ: નીચલી સેશન્સ કોર્ટે આરોપીઓની કેસમાંથી મુક્ત થવાની (ડિસ્ચાર્જ) અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી.
હાઈકોર્ટમાં કેસ પેન્ડિંગ: સેશન્સ કોર્ટના હુકમને પડકારતી અરજીઓ આરોપીઓ દ્વારા ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટમાં આ કેસ પેન્ડિંગ હોવાને કારણે ટ્રાયલની આગળની કાર્યવાહી પર રોક લાગી ગઈ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં લડત: પીડિતોના પરિવારો દ્વારા ન્યાય મેળવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લડત ચલાવવામાં આવી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરીને આરોપીઓ સામે માત્ર માનવવધ નહીં, પરંતુ ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ ૩૦૨ (મહાવધ/કતલ) હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવે અને સમગ્ર મામલાની સીબીઆઈ તપાસ કરવામાં આવે તેવી માગ કરાઈ છે, જે મામલો પણ હાલ પેન્ડિંગ છે.
સરકાર, તંત્ર અને સામાજિક સંસ્થાઓ દ્વારા મૃતકોના પરિવારોને આર્થિક સહાય અને વળતર ચૂકવી દેવામાં આવ્યું છે. પરંતુ પીડિત પરિવારોના મોં પર એક જ વાત છે કે “આર્થિક સહાય એ કોઈ ન્યાય નથી.”
૧૩૫ નિર્દોષ સ્વજનોને ગુમાવી ચૂકેલા પરિવારો આજે પણ માત્ર એટલી જ અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે કે: ૧. ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં આવતા તમામ કાનૂની અવરોધો જલ્દી દૂર થાય.૨. આ ભયાનક દુર્ઘટના માટે જવાબદાર તમામ મોટા માથાઓ અને દોષિતો સામે કડક કાયદેસરના પગલાં લેવાય.૩. અદાલત દ્વારા ટૂંક સમયમાં યોગ્ય કાર્યવાહી કરી દોષિતોને કડક સજા ફટકારવામાં આવે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ આવી બેદરકારી દાખવવાની હિંમત ન કરે.આજે મોરબીના આકાશમાં તે દુર્ઘટનાના ઘા તાજા છે અને દરેક નાગરિકની આંખમાં એક જ સવાલ છે—”આખરે ન્યાય ક્યારે મળશે?”
