તા.૨૪.૧૦.૨૦૨૬
વાત્સલ્યમ્ સમાચાર
અજય સાંસી દાહોદ 
Limdi:લીમડી ગ્રામ પંચાયતની કામગીરી સામે સવાલો: લારી-ફેરીયાઓ પાસેથી વસૂલાત અને ‘એજન્ટ પ્રથા’ના આક્ષેપોની તપાસની માંગ
લીમડી ગ્રામ પંચાયતના બજાર વિસ્તારમાં લારી-ફેરીયાઓ પાસેથી ₹10 જેવી રકમ વસૂલવામાં આવતી હોવાના આક્ષેપો બાદ હવે પંચાયતની કામગીરીમાં કથિત ‘એજન્ટ પ્રથા’ ચાલતી હોવાની ચર્ચાએ પણ જોર પકડ્યું છે. પંચાયતને લગતાં વિવિધ કામો માટે બહારના વ્યક્તિઓ મારફતે કામગીરી કરાવવામાં આવતી હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે સમગ્ર મામલે નિષ્પક્ષ તપાસ કરવાની માંગ ઊઠી રહી છે.સ્થાનિક સ્તરે થતી ચર્ચા અને આક્ષેપો મુજબ, લીમડી બજાર વિસ્તારમાં રોડની સાઇડમાં લારી, પાથરણાં, ફળ-ફળાદિ અને શાકભાજી સહિતનો નાનો વ્યવસાય કરીને રોજીરોટી કમાતા વેપારીઓ પાસેથી સમયાંતરે ₹10 જેવી રકમ લેવામાં આવતી હોવાની વાત સામે આવી છે. આ રકમ કયા કાયદા, નિયમ, પંચાયતના ઠરાવ અથવા અધિકૃત ફી હેઠળ વસૂલવામાં આવે છે? વસૂલાતની સત્તાવાર રસીદ આપવામાં આવે છે કે નહીં? તેમજ વસૂલ થયેલી રકમ પંચાયતના હિસાબમાં જમા થાય છે કે નહીં? તેવા સવાલો ઊભા થયા છે પંચાયતનાં કામોમાં કથિત ‘એજન્ટ પ્રથા’ અંગે પણ તપાસની માંગઆ મામલે વધુમાં એવી પણ ચર્ચા છે કે આવકના દાખલા, જાતિના પ્રમાણપત્ર, નોન-ક્રિમિલેયર પ્રમાણપત્ર સહિતનાં વિવિધ પ્રમાણપત્રો અને ગ્રામ પંચાયતને લગતાં અન્ય કામો માટે કેટલાક લોકો બહારથી મધ્યસ્થી તરીકે કામગીરી કરતા હોવાના આક્ષેપો થઈ રહ્યા છે. પંચાયતને લગતાં કામો માટે નાગરિકોએ સીધા કચેરીનો સંપર્ક કરવાને બદલે કોઈ અન્ય વ્યક્તિ મારફતે કામ કરાવવું પડે છે કે કેમ, તેમજ આવી કોઈ વ્યવસ્થા પાછળ કોની સત્તા કે સંમતિ છે, તે અંગે સ્પષ્ટતા થવી જરૂરી છે. કેટલાક નાગરિકોને પોતાના કામ માટે સીધા પંચાયત કચેરીમાં જવા છતાં આવકના દાખલા, જાતિના પ્રમાણપત્ર અને નોન-ક્રિમિલેયર પ્રમાણપત્ર સહિતનાં કામો મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડતો હોવાના આક્ષેપો પણ ચર્ચાઈ રહ્યા છે. જોકે, આ આક્ષેપોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ થવી હજુ બાકી cજો સરકારી અથવા પંચાયત સંબંધિત કામગીરી માટે નાગરિકોને કોઈ મધ્યસ્થી પર નિર્ભર રહેવું પડતું હોય, તો તે વહીવટી પારદર્શિતા અને સામાન્ય નાગરિકોના હિતના દૃષ્ટિકોણથી ગંભીર તપાસનો વિષય બની શકે છે. ખાસ કરીને ગરીબ, આદિવાસી અને સામાન્ય પરિવારોના નાગરિકોને સરકારી સેવાઓ મેળવવામાં બિનજરૂરી ધક્કા ખાવા પડે અથવા વધારાનો ખર્ચ કરવો પડે તેવી સ્થિતિ ઊભી થતી હોય, તો સંબંધિત તંત્રએ તેની ગંભીરતાથી નોંધ લેવી જોઈએ.‘એજન્ટ પ્રથા’ કોના આશીર્વાદથી ચાલે છે? તપાસ બાદ જ હકીકત સ્પષ્ટ થશે લીમડી ગ્રામ પંચાયતમાં કથિત એજન્ટ પ્રથા જો વાસ્તવમાં કાર્યરત હોય, તો તે કોની જાણકારીમાં ચાલે છે, તેની પાછળ કોની સંમતિ કે આશ્રય છે અને નાગરિકોનાં કામ માટે કોઈ અનધિકૃત નાણાકીય લેવડદેવડ થાય છે કે કેમ, તે તપાસનો વિષય છે. જોકે, કોઈ વ્યક્તિ કે અધિકારીની સંડોવણી અંગે હાલ કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચવું યોગ્ય નથી. દસ્તાવેજો, હિસાબો અને સંબંધિત પક્ષોના નિવેદનોના આધારે જ હકીકત બહાર આવવી જોઈએ.આથી સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ દ્વારા બજાર વિસ્તારમાં થતી વસૂલાત, પંચાયતના ઠરાવો, મંજૂર ફીના દર, રસીદો, કેશબુક અને બેંકમાં જમા થયેલી રકમની તપાસ કરવામાં આવે તેવી માંગ છે. સાથે જ પંચાયત સંબંધિત કામોમાં મધ્યસ્થીઓની ભૂમિકા, નાગરિકોને મળતી સેવાઓની પ્રક્રિયા અને ફરિયાદોના નિકાલ અંગે પણ તપાસ કરવામાં આવે તેવી માગણી છે.જો કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ, અનધિકૃત વસૂલાત કે નિયમવિરુદ્ધ કામગીરી તપાસમાં સામે આવે, તો જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે કાયદા અને નિયમો મુજબ કાર્યવાહી થવી જોઈએ. બીજી તરફ, જો વસૂલાત અને કામગીરી નિયમસર થતી હોય, તો ગ્રામ પંચાયત દ્વારા તેના નિયમો, અધિકૃત ફીના દર અને પ્રક્રિયા જાહેર કરવામાં આવે, જેથી નાગરિકોમાં રહેલી મૂંઝવણ દૂર થાય.હવે જોવાનું એ રહેશે કે સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ આ આક્ષેપોની તપાસ કરી હકીકત બહાર લાવે છે કે નહીં અને લીમડીના સામાન્ય નાગરિકોને પારદર્શક તથા સરળ વહીવટી સેવાઓ મળે તે માટે શું પગલાં લેવામાં આવે છે.તપાસ બાદજ હકીકત સ્પષ્ટ થશે જોકે સંબંધિત અધિકારી તપાસ કરે તે જરૂરી બન્યું છે
