GANDHINAGAR:ગાંઘીનગર રૂપાલની ઐતિહાસિક પલ્લી: જ્યાં વહે છે આસ્થા અને શુદ્ધ ઘીની નદીઓ
શ્રી વરદાયિની માતાજીની પાવન પલ્લી – રૂપાલ, ગાંધીનગર
પલ્લી ઉત્સવ ૨૦૨૬ | આસ્થા, પરંપરા અને અતૂટ શ્રદ્ધાનું પ્રતીક
ગુજરાતના ગાંધીનગર જિલ્લામાં આવેલું રૂપાલ ગામ જગતજનની શ્રી વરદાયિની માતાજીના પાવન ધામ તરીકે પ્રસિદ્ધ છે. દર વર્ષે શારદીય નવરાત્રિના આસો સુદ નોમના પવિત્ર દિવસે અહીં પરંપરાગત પલ્લી ઉત્સવનું ભવ્ય આયોજન થાય છે. મધરાતે માતાજીની પલ્લી નગરચર્યાએ નીકળે છે, જેમાં ગુજરાત સહિત દેશ-વિદેશમાંથી મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ માતાજીનાં દર્શન કરવા અને આશીર્વાદ મેળવવા ઉમટી પડે .છે
૧. ઘીનો અભિષેક અને ‘ ઘીની નદીઓ’રૂપાલની પલ્લી ઉત્સવની સૌથી અનોખી વિશેષતા પલ્લી પર શુદ્ધ ઘીનો અભિષેક કરવાની પરંપરા છે. શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની માનતા, ભક્તિ અને શ્રદ્ધા અનુસાર પલ્લી પર ઘી અર્પણ કરે છે. આ દરમિયાન ગામના માર્ગો પર ઘી વહેતું હોવાથી જાણે ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવાં અદભુત દૃશ્યો સર્જાય છે. આ પરંપરા રૂપાલના પલ્લી ઉત્સવને વિશિષ્ટ ઓળખ આપે છે.
૨. પાંચ જ્યોતવાળી પલ્લી અને ૨૭ ચોકની નગરયાત્રા પરંપરા અનુસાર પલ્લી ખીજડાના લાકડામાંથી બનાવવામાં આવે છે. તેના પર પાંચ પવિત્ર જ્યોત પ્રજ્વલિત કરવામાં આવે છે, જેને પાંચ પાંડવો સાથે સાંકેતિક રીતે જોડવામાં આવે છે. ત્યારબાદ માતાજીની પલ્લી ગામના પરંપરાગત ૨૭ ચોક અને સ્થળોએથી પસાર થાય છે. દરેક સ્થળે ભક્તો દર્શન કરી પલ્લી પર ઘી અર્પણ કરીને ધન્યતા અનુભવે છે.
-૩. મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક માન્યતા લોકમાન્યતા અનુસાર, પાંડવોના અજ્ઞાતવાસની પરંપરા સાથે રૂપાલ અને વરદાયિની માતાજીનું સ્થાન જોડાયેલું છે. કહેવાય છે કે અજ્ઞાતવાસ પૂર્ણ થયા બાદ પાંડવો અહીં આવી માતાજીની આરાધના કરી હતી. મહાભારતના યુદ્ધમાં વિજય પ્રાપ્ત કર્યા પછી પાંડવો, દ્રૌપદી અને શ્રીકૃષ્ણ માતાજીના દર્શને આવ્યાં હતાં તથા પાંચ જ્યોતવાળી સોનાની પલ્લી બનાવી ઉત્સવની પરંપરા શરૂ કરી હતી, એવી લોકવાયકા પ્રચલિત છે. સમય જતાં ખીજડાના લાકડામાંથી પલ્લી બનાવવાની પરંપરા પ્રચલિત થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છ
*૪. શ્રી વરદાયિની માતાજીની કૃપા અને ભક્તોની અતૂટ શ્રદ્ધા*
પલ્લી ઉત્સવ માત્ર ધાર્મિક મેળો નથી, પરંતુ માતાજી પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધા, માનતા અને સમર્પણનો મહાપર્વ છે. ભક્તો પોતાના પરિવારના સુખ, સમૃદ્ધિ, આરોગ્ય અને સંતાનના કલ્યાણ માટે માતાજીના આશીર્વાદ માગે છે. માતાજીનાં દર્શન અને પલ્લી પર ઘી અર્પણ કરવાથી મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે, એવી ભક્તોની શ્રદ્ધા છે.
૫. સામાજિક સમરસતા અને કોમી એકતાનું પ્રતીક
રૂપાલની પલ્લી ઉત્સવની બીજી મહત્ત્વપૂર્ણ વિશેષતા વિવિધ સમાજોના લોકોની સહભાગિતા છે. પરંપરાગત રીતે વિવિધ સમુદાયો પલ્લીની તૈયારી, વહન, વ્યવસ્થા અને ઉત્સવની અન્ય કામગીરીમાં પોતપોતાની ભૂમિકા ભજવે છે. આ ઉત્સવ પરસ્પર સહકાર, સામાજિક સમરસતા, ભાઈચારો અને એકતાનો સુંદર સંદેશ આપે છે.
*શ્રદ્ધા, શક્તિ અને પરંપરાનો અવિસ્મરણીય મહોત્સવ*
રૂપાલની પલ્લી એ માત્ર એક ધાર્મિક યાત્રા નથી; તે પેઢી દર પેઢી જળવાઈ રહેલી આસ્થા, સંસ્કૃતિ અને પરંપરાનું જીવંત પ્રતીક છે. મધરાતે પ્રજ્વલિત પાંચ જ્યોત, માતાજીના જયઘોષ, ભક્તિભાવથી અર્પણ થતું ઘી અને લાખો શ્રદ્ધાળુઓની ઉપસ્થિતિ સમગ્ર વાતાવરણને દિવ્ય અને ભક્તિમય બનાવી દે છે.
