ગુજરાતનું અનોખું ગામ રતુસિંહ ના મુવાડા, જ્યાં બાળકો બની રહ્યા છે ચેસ ગ્રાન્ડમાસ્ટર
ગુજરાતનું અનોખું ગામ રતુસિંહ ના મુવાડા, જ્યાં બાળકો બની રહ્યા છે ચેસ ગ્રાન્ડમાસ્ટર
****
મહીસાગર જિલ્લામાં રતુસિંહ ના મુવાડા 100 ઘરોની વસ્તી ધરાવતું નાનું ગામ રાજ્ય-સ્તરના ચેસ ચેમ્પિયન પેદા કરી રહ્યું છે
****
અમીન કોઠારી મહીસાગર..
બાલાસિનોર તાલુકામાં આવેલ રતુસિંહ ના મુવાડા ગામ ગુજરાતનું ચેસનું હબ, જ્યાં છ બાળકોએ મેળવ્યું FIDE રેન્કિંગ
****
શિક્ષણનું સામર્થ્ય: સંદીપ ઉપાધ્યાયની અનોખી પહેલથી ગરીબ બાળકો બન્યા ચેસ ચેમ્પિયન.
*****
“શતરંજનો ચોરસ મેદાન, દરેક મન જાણે રણમેદાન, બાળકોએ ત્યાં ચાલ ભરી, સપનાની નવી દુનિયા રચી.” – આ પંક્તિઓ ગુજરાતના મહીસાગર જિલ્લાના બાલાસિનોર તાલુકાના એક નાના ગામ, રતુસિંહ ના મુવાડાની અદ્ભુત ગાથાને સચોટ રીતે વ્યક્ત કરે છે. આ ગામના બાળકોએ ચેસને માત્ર એક રમત નહીં, પરંતુ તેમના જીવનનો એક માર્ગ બનાવી દીધો છે. જ્યાં મોટાભાગના બાળકો ગરીબી અને મર્યાદિત સંસાધનો વચ્ચે જીવે છે, ત્યાં તેઓએ શતરંજના બોર્ડ પર પોતાના ભવિષ્યની ચાલ ગોઠવવાનું શરૂ કર્યું છે. એક સમર્પિત શિક્ષકના માર્ગદર્શન હેઠળ, આ બાળકોએ રાજા, રાણી, અને હાથીની દરેક ચાલમાં જીવનની નવી તકો જોઈ છે, અને આ પ્રક્રિયાએ તેમને ફક્ત ચેસમાં જ નહીં, પરંતુ જીવનના દરેક પાસામાં સફળ થવા માટે સજ્જ કર્યા છે.
ગુજરાતના મહીસાગર જિલ્લાના બાલાસિનોર તાલુકાનું એક નાનકડું, છેવાડાનું ગામ રતુસિંહ ના મુવાડા, તેના કિંગસાઇઝ સ્વપ્નથી સૌનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે: ગામના બાળકોને ચેસ ગ્રાન્ડમાસ્ટર અને વર્લ્ડ ચેમ્પિયન બનાવવાનું! લગભગ 100 ઘરોની વસ્તી ધરાવતું આ નાનું ગામ રાજ્ય-સ્તરના ચેસ ચેમ્પિયન પેદા કરી રહ્યું છે, જેમાં ગામના છ બાળકોએ ચેસના પ્રતિષ્ઠિત ઇન્ટરનેશનલ ફેડરેશન (FIDE) રેન્કિંગ મેળવીને અસાધારણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.
આ ભવ્ય સ્વપ્ન પાછળના સૂત્રધાર છે રતુસિંહ ના મુવાડાની પ્રાથમિક શાળાના સમર્પિત શિક્ષક અને શતરંજ ગુરુ સંદીપ ઉપાધ્યાય. બાળપણથી જ ચેસના ઉત્તમ ખેલાડી રહેલા સંદીપભાઈએ એક પ્રેરક વક્તાનું પુસ્તક વાંચીને બાળકોના જીવનમાં પરિવર્તન લાવવાનો સંકલ્પ કર્યો. વર્ષ 2021માં, તેમણે શાળાના બાળકોને ચેસ શીખવવાની શરૂઆત કરી. તેમનો આ સંકલ્પ હવે માત્ર તેમનો નહીં, પરંતુ બાળવાટિકાથી ધોરણ 8 સુધીના બાળકો, શાળા પરિવાર અને ગામલોકોનો પણ બની ગયો છે, જેઓ ઉત્સાહભેર તેમાં જોડાઈ રાતદિવસ એક કરી રહ્યા છે.
મોટાભાગના બાળકો ગરીબ ખેડૂતો અને ખેતમજૂરોના પરિવારોમાંથી આવતા હોવાથી, તેઓ ચેસ કીટ ખરીદી શકતા ન હતા. સંદીપભાઈએ પોતાના પગારનો ઉપયોગ કરીને ચેસબોર્ડ, પુસ્તકો અને ઘડિયાળો મેળવવાનું શરૂ કર્યું. તેઓ ઘણીવાર વિદ્યાર્થીઓના મુસાફરી અને નોંધણી ફીમાં પણ ફાળો આપે છે, જેથી કોઈ પણ બાળક ગરીબીને કારણે ટુર્નામેન્ટ ચૂકી ન જાય. તેઓ વિદ્યાર્થીઓને ડી. ગુકેશ અને મેગ્નસ કાર્લસન જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય ચેસ ખેલાડીઓના વીડિયો બતાવીને તેમને ચાલ યાદ રાખવા સમજાવતા હતા. તેમની આ મહેનત હવે રંગ લાવવા લાગી છે અને શાળાના વિદ્યાર્થીઓ રિસેસ દરમિયાન, શાળાના કલાકો પછી અથવા રવિવારે પણ ચેસ રમતા જોવા મળી રહ્યા છે. સંદીપભાઈ કોઈ રજા લીધા વગર રવિવારે તેમજ દિવાળી અને ઉનાળાના વેકેશન દરમિયાન પણ શાળામાં તાલીમ આપે છે, જે તેમના અદમ્ય સમર્પણનો પુરાવો છે.
છેલ્લા ચાર વર્ષથી શરૂ થયેલા આ ખેલ મહાયજ્ઞની સિદ્ધિઓની ઝળહળતી શ્રેણી
FIDE રેન્કિંગ: ગામના છ બાળકોએ ચેસના પ્રતિષ્ઠિત ઇન્ટરનેશનલ ફેડરેશન (FIDE) રેન્કિંગ મેળવવાની સિદ્ધિ મેળવી છે.
DLSS યોજના: આ શાળાના 14 વિદ્યાર્થીઓની જિલ્લા કક્ષાની સ્પોર્ટ્સ સ્કૂલ (DLSS) યોજના હેઠળ પસંદગી કરવામાં આવી છે. તેમને વડોદરા અને બોટાદની શાળાઓમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં સરકાર ધોરણ 12 સુધી વધુ તાલીમ અને શિક્ષણ વિનામૂલ્યે આપશે.
રાજ્ય-કક્ષાની ટુર્નામેન્ટમાં પ્રભુત્વ: છેલ્લા ચાર વર્ષમાં, આ શાળાના પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓએ લગભગ 25 રાજ્ય-કક્ષાની ટુર્નામેન્ટમાં ભાગ લીધો છે, જેમાં ખેલ મહાકુંભનો સમાવેશ થાય છે. આશરે 20 જેટલી સ્પર્ધાઓમાં તેઓ ટોચના ત્રણમાં સ્થાન મેળવી ચૂક્યા છે.
તાજેતરની સફળતાઓ:
જૂન 2024માં રાજ્ય-કક્ષાની સ્પર્ધાઓ માટે પસંદ કરાયેલા આઠ વિદ્યાર્થીઓમાંથી સાત રતુસિંહ ના મુવાડાની આ શાળાના હતા. આ વર્ષે માર્ચમાં, શાળાની છોકરીઓએ અમદાવાદમાં આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસ ટુર્નામેન્ટમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કર્યું, જેમાં અંડર-9, અંડર-11, અંડર-13, અને અંડર-15 શ્રેણીઓમાં મેડલ જીત્યા.
સ્થાનિક ટુર્નામેન્ટમાં વિજય:
તે જ મહિને, નરહરિપ્રસાદ ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ નામની સંસ્થાએ રતુસિંહના મુવાડામાં એક ટુર્નામેન્ટ યોજી હતી, જ્યાં સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓએ દરેક વય જૂથમાં વિજય મેળવીને ઘરઆંગણે પણ પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરી હતી.
