ગુજરાતમાં ભારતની પ્રથમ 10 પ્રકારની કેન્સર સ્ક્રીનિંગ વાન ‘જેનબર્ક્ટ આશા વાન’ની શરૂઆત, ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધી વિશ્વ-સ્તરીય નિદાન સેવાઓ પહોંચશે
રિપોર્ટર
હિતેન્દ્ર ગોસાઈ
અમદાવાદ
ગુજરાતમાં કેન્સર સામેની લડાઈમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતાં, જેનબર્ક્ટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ લિમિટેડ દ્વારા પરિકલ્પિત અને દાનમાં અપાયેલી ભારતની પ્રથમ અદ્યતન મોબાઇલ કેન્સર સ્ક્રીનિંગ વાન ‘જેનબર્ક્ટ આશા વાન’ની ઔપચારિક શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ વાન 10 વિવિધ પ્રકારના કેન્સરનું સ્ક્રીનિંગ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે અને તેનું સંચાલન ઇન્ડિયન રેડ ક્રોસ સોસાયટી, ભાવનગર જિલ્લા દ્વારા કરવામાં આવશે.
આ પહેલનું ઉદ્ઘાટન ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. 2040 સુધીમાં ભારતમાં અંદાજિત 20.8 લાખ કેન્સર કેસો થવાની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને શરૂ કરાયેલી આ યોજના યુએન સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ ગોલ 3.8 અંતર્ગત સર્વજન આરોગ્ય કવચ તરફનું એક સશક્ત અને સમયોચિત પગલું માનવામાં આવે છે.
‘જેનબર્ક્ટ આશા વાન’ આરોગ્યસેવામાં રહેલી શહેરી-ગ્રામ્ય ખાઈને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરે છે. અત્યાર સુધી માત્ર મોટા શહેરોની અગ્રણી હોસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ અદ્યતન નિદાન સેવાઓ હવે સીધા ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધી પહોંચશે. આ વાન દ્વારા સ્તન, ગર્ભાશય ગ્રીવા, મૌખિક, રક્ત, પ્રોસ્ટેટ, વીર્યગ્રંથિ, પૅન્ક્રિયાઝ, લીવર, આંતરડા અને ફેફસાના કેન્સરનું સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવશે.
વાનમાં વિશ્વસ્તરીય EVA-pro નિદાન સાધનો, સંપૂર્ણ મેમોગ્રાફી યુનિટ સાથે CR સિસ્ટમ, થર્મોગ્રિડ ટેકનોલોજી તથા આધુનિક IT ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉપલબ્ધ છે, જેના કારણે સમયસર, ચોક્કસ અને જીવન બચાવતું નિદાન શક્ય બનશે. વાનનું આંતરિક ડિઝાઇન પણ વિશેષ ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે, જ્યાં દર્દીઓને નિરસ ક્લિનિકલ વાતાવરણના બદલે સ્નેહભર્યું, માનવિય અને ગૌરવપૂર્ણ પરિસર મળે, જેથી સ્ક્રીનિંગનો અનુભવ વધુ આરામદાયક બની રહે.
આ મોબાઇલ યુનિટ માત્ર સ્ક્રીનિંગ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ સંપૂર્ણ કેન્સર કાળજી સંકલન પ્રદાન કરે છે. તેમાં સ્થળ પર જ પ્રાથમિક તપાસ, અસામાન્ય પરિણામો માટે તાત્કાલિક માર્ગદર્શન, અમદાવાદ, વડોદરા અને સુરતના ઓન્કોલોજિસ્ટ્સ સાથે 24 કલાક વિશેષ પરામર્શ, રેફરલ સપોર્ટ તેમજ સતત ટેલિ-કાઉન્સેલિંગ સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ અભિગમ સ્ક્રીનિંગને એકમાત્ર પ્રક્રિયા નહીં પરંતુ સંકલિત આરોગ્ય યાત્રાનું પ્રથમ પગથિયું બનાવે છે.
ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મુખ્યમંત્રી રાહત ફંડ દ્વારા 2021થી 2025 દરમિયાન 2,106થી વધુ કેન્સર દર્દીઓને 31.55 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સારવાર સહાય આપવામાં આવી છે, જે ગુજરાતને કેન્સર કાળજીની સુલભતામાં અગ્રણી રાજ્ય તરીકે સ્થાપિત કરે છે. તેમણે જેનબર્ક્ટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ દ્વારા આપવામાં આવેલી આ વાનને સમાજહિતમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન ગણાવી, આવી વધુ વાનો શરૂ કરવાની અપીલ કરી હતી.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં મોઢાના કેન્સરના કેસો વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે. આ વાન રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં જઈને સ્ક્રીનિંગ કરશે, જેના પરિણામે શરૂઆતના તબક્કામાં કેન્સરની ઓળખ શક્ય બનશે અને સમયસર સારવાર દ્વારા અનેક જીવન બચાવી શકાશે.
જેનબર્ક્ટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર આશિષ યુ. ભૂતાએ જણાવ્યું હતું કે કેન્સર કોઈ પિનકોડ નથી જોતું, પરંતુ જીવન બચાવતી સ્ક્રીનિંગ સુવિધાઓ ઘણી વખત ઉપલબ્ધિ પર આધાર રાખે છે. એક ગ્રામ્ય ખેડૂતને પણ દેશની અગ્રણી હોસ્પિટલમાં મળતી અદ્યતન નિદાન સુવિધાનો સમાન અધિકાર હોવો જોઈએ. સમયસર સ્ક્રીનિંગ પરિવારને આર્થિક સંકટથી બચાવે છે અને જીવનને નવી દિશા આપે છે.
આંકડાઓ મુજબ, ભારતમાં 40 ટકાથી વધુ કેન્સર કેસો મોડા તબક્કે ઓળખાય છે, જેના કારણે સારવાર ખર્ચાળ અને જીવલેણ બને છે. સ્તન કેન્સરમાં વહેલી ઓળખે પાંચ વર્ષનું સર્વાઇવલ 90 ટકાથી વધુ રહે છે, જ્યારે મોડા તબક્કે તે માત્ર 15 ટકા સુધી ઘટી જાય છે. આ હકીકતો ‘જેનબર્ક્ટ આશા વાન’ જેવી પહેલોની આવશ્યકતા વધુ સ્પષ્ટ કરે છે.
ઇન્ડિયન રેડ ક્રોસ સોસાયટી, ભાવનગરના ચેરમેન મિલન દવેએ જણાવ્યું હતું કે મોબાઇલ કેન્સર સ્ક્રીનિંગ વાન ગ્રામ્ય ભારતમાં આરોગ્યસેવાની દિશા બદલતી એક ક્રાંતિકારી પહેલ છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે આવા કાર્યક્રમો દર 1,000 લોકો પાછળ 7થી 12 જીવન વર્ષ બચાવી શકે છે.
ભાવનગર જિલ્લામાં આ સેવાઓ મફત અથવા નામમાત્ર દરે ઉપલબ્ધ રહેશે. જન્મદિવસ, લગ્નવાર્ષિકી કે પુણ્યતિથિ જેવા પ્રસંગોએ મફત કેન્સર સ્ક્રીનિંગ કેમ્પનું આયોજન પણ શક્ય બનશે. ‘તિથિ દાન’ કાર્યક્રમ દ્વારા સંસ્થાઓ અને સમુદાય જૂથો આ સામાજિક પહેલમાં સહભાગી બની શકે છે.
આ રીતે, ‘જેનબર્ક્ટ આશા વાન’ ગુજરાતમાં કેન્સર સામેની લડાઈમાં આશાનું નવું પ્રતીક બની, ગ્રામ્ય સમાજ સુધી ગુણવત્તાયુક્ત અને વિશ્વ-સ્તરીય આરોગ્યસેવા પહોંચાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
