ગુજરાતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ અંગે અફવાઓથી સર્જાયો હાહાકાર !!!
અનેક શહેરોમાં લાંબી લાઈનો, સરકારે કહ્યું – “અછત નથી, અફવાઓથી દૂર રહો”
ગુજરાતના મોટા ભાગના શહેરોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ અંગેની અફવાઓના કારણે અચાનક ગભરાટનું માહોલ સર્જાયો હતો. સોશિયલ મીડિયામાં ફેલાયેલા સંદેશાઓને પગલે લોકો મોટી સંખ્યામાં પેટ્રોલ પંપ પર પહોંચી જતા અનેક સ્થળોએ કલાકો સુધી લાંબી લાઈનો જોવા મળી હતી. રાજ્ય સરકાર તથા તેલ કંપનીઓએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે રાજ્યમાં ઇંધણની કોઈ અછત નથી અને પુરવઠો સંપૂર્ણપણે સામાન્ય છે.
સવારથી જ અમદાવાદ, સુરત, રાજકોટ, વડોદરા, મોરબી અને ભાવનગર જેવા શહેરોમાં લોકો પોતાના વાહનોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ ભરાવવા માટે પેટ્રોલ પંપ તરફ દોડી ગયા હતા. ઘણા સ્થળોએ 3 થી 5 કલાક સુધીની લાઈનો લાગી હતી. લોકોમાં એવી અફવા ફેલાઈ હતી કે ટૂંક સમયમાં ઇંધણની અછત સર્જાવાની છે અથવા પુરવઠો બંધ થઈ શકે છે.
આ અફવાઓનો સીધો અસર તરીકે “પેનિક બાયિંગ” જોવા મળ્યું – એટલે કે લોકો પોતાની જરૂરિયાત કરતાં વધુ ઇંધણ ભરાવવા લાગ્યા. પરિણામે કેટલાક પેટ્રોલ પંપ પર તાત્કાલિક સ્ટોક ખૂટ્યો હોવાનો દૃશ્ય પણ સર્જાયો, જેનાથી અફવાઓને વધુ બળ મળ્યું.
પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતી જોતા રાજ્ય સરકારે તાત્કાલિક નિવેદન બહાર પાડ્યું. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું કે રાજ્યમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે પૂરતો છે અને કોઈપણ પ્રકારની અછત સર્જાઈ નથી.
સરકારે લોકોને અપીલ કરી કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા અપ્રમાણિત સંદેશાઓ પર વિશ્વાસ ન કરે અને માત્ર સત્તાવાર માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખે.
રાજ્યના ગૃહવિભાગે પણ ચેતવણી આપી કે ખોટી માહિતી ફેલાવનાર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ભારતીય તેલ નિગમ (IOCL), ભારત પેટ્રોલિયમ (BPCL) અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ (HPCL) જેવી સરકારી તેલ કંપનીઓએ પણ સંયુક્ત રીતે જાહેર કર્યું કે દેશભરમાં તથા ગુજરાતમાં ઇંધણનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે અને પુરવઠા શૃંખલા સામાન્ય રીતે ચાલી રહી છે.
આ સમગ્ર ઘટનામાં સોશિયલ મીડિયા સૌથી મોટું કારણ તરીકે સામે આવ્યું છે. વોટ્સએપ, ફેસબુક અને ટેલિગ્રામ પર “કાલથી પેટ્રોલ બંધ”, “ડીઝલનો જથ્થો ખૂટી રહ્યો છે” જેવા સંદેશાઓ ઝડપથી વાયરલ થયા.
આવા સંદેશાઓમાં કોઈ સત્તાવાર સ્ત્રોતનો ઉલ્લેખ ન હોવા છતાં લોકોમાં ભય ફેલાયો અને તે જ કારણે ગભરાટનું વાતાવરણ ઊભું થયું.
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આ પ્રકારની અફવાઓ “સેલ્ફ-ફુલફિલિંગ ક્રાઇસિસ” સર્જે છે – એટલે કે અછત ન હોવા છતાં લોકો એકસાથે ખરીદી શરૂ કરે તો તાત્કાલિક અછત જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ જાય છે.
ગુજરાત ઉદ્યોગપ્રધાન રાજ્ય છે, જ્યાં ડીઝલ પર આધારિત ટ્રાન્સપોર્ટ અને જનરેટર વ્યવસ્થા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જો આ સ્થિતિ લાંબી ચાલે તો ઉદ્યોગો, ખાસ કરીને નાના-મધ્યમ ઉદ્યોગો પર તેની સીધી અસર પડે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.
પહેલેથી જ ડીઝલના ભાવમાં થયેલા વધારાને કારણે ઉદ્યોગો પર ખર્ચનો ભાર વધી રહ્યો છે.
કેન્દ્ર સરકારના પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયે પણ અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ભારત પાસે પૂરતા ઇંધણ સંગ્રહ છે અને કોઈ પણ પ્રકારનું રેશનિંગ કે પુરવઠામાં કપાત કરવાની યોજના નથી.
મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે દેશની રિફાઇનરીઓ સંપૂર્ણ ક્ષમતા સાથે કાર્યરત છે અને વૈશ્વિક બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ છતાં આંતરિક પુરવઠો સ્થિર રાખવામાં આવ્યો છે.
ઘણા નાગરિકોએ બાદમાં સ્વીકાર્યું કે તેઓએ અફવાઓના કારણે જ પેટ્રોલ ભરાવ્યું. કેટલાક લોકોનું કહેવું હતું કે “જો અછત સાચી હોય તો પછી મુશ્કેલી પડે” – એટલે જ તેઓએ સાવચેતી તરીકે ઇંધણ ભરાવ્યું.
આ માનસિકતા દર્શાવે છે કે લોકોમાં ઇંધણ અંગેની સંવેદનશીલતા ખૂબ ઊંચી છે અને નાના સંકેતો પણ મોટા ગભરાટમાં ફેરવાઈ શકે છે. અફવાઓના કારણે પેટ્રોલ પંપ પર સ્ટોક ખૂટ્યો
