વધતી જતી અસ્થિરતા અને નબળા ભૂતકાળના વળતરે વ્યક્તિગત રોકાણકારોની મનોભાવનાને અસર કરી છે. સ્થાનિક શેરબજારમાં રિટેલ રોકાણકારોનો સીધો હિસ્સો બહુ-વર્ષના નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે. જો કે, તેઓએ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા પરોક્ષ રીતે ઇક્વિટીમાં તેમની બચતનું રોકાણ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. વ્યક્તિગત સ્તરે સીધા રોકાણના મૂલ્યમાં ઘટાડાનું કારણ સ્મોલ- અને મિડ-કેપ શેરોમાં તીવ્ર ઘટાડો હોવાનું બજારના જાણકાર વર્તુળોએ જણાવ્યું હતું.
પ્રાઇમ ડેટાબેઝના ડેટા અનુસાર, ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ પૂરા થયેલા ક્વાર્ટરમાં નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (એમએસઈ) પર સૂચિબદ્ધ કંપનીઓના કુલ બજાર મૂડીકરણમાં રિટેલ રોકાણકારોનો હિસ્સો ચાર વર્ષના નીચલા સ્તરે ૭.૨૫% પર આવી ગયો હતો. રિટેલ રોકાણકારો એવા લોકોનો ઉલ્લેખ કરે છે જેમની પાસે એક જ કંપનીમાં રૂા. ૨ લાખ સુધીના શેર છે.
એક જ કંપનીમાં રૂા. ૨ લાખથી વધુ મૂલ્યના શેર ધરાવતા શ્રીમંત રોકાણકારો (HNIs) ની હાજરીમાં પણ ઘટાડો થયો, જે સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ૨.૦૯% થી ઘટીને ૨.૦૩% થઈ ગયો. પરિણામે, રિટેલ અને શ્રીમંત રોકાણકારોની કુલ માલિકી ત્રણ વર્ષના નીચલા સ્તરે ૯.૨૮% ઉતરી આવી છે.
બજાર નિષ્ણાતોએ વ્યક્તિગત સ્તરે સીધા રોકાણના મૂલ્યમાં ઘટાડાનું કારણ સ્મોલ- અને મિડ-કેપ શેરોમાં તીવ્ર ઘટાડો ગણાવ્યો છે. નિફ્ટી હાલમાં જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ના તેના બંધ ઉચ્ચ સ્તરથી માત્ર ૧.૮% દૂર છે, જ્યારે નિફ્ટી સ્મોલ કેપ ઇન્ડેક્સ ૧૧.૬% દૂર છે. વ્યાપક બજારમાં ઘટાડાને કારણે, ૨૦૨૫માં રિટેલ રોકાણકારો રૂા. ૧,૭૧૪ કરોડના ચોખ્ખા વેચાણકર્તા હતા, જે ૨૦૨૪ માં રૂા. ૧.૬૭ લાખ કરોડની ચોખ્ખી ખરીદી હતી. ગયા વર્ષે ૧૨ મહિનામાંથી સાત મહિનામાં રિટેલ રોકાણકારો ચોખ્ખા વેચાણકર્તા હતા.
સ્મોલ અને મિડ-કેપ સેગમેન્ટમાં કેટલાક શેરોમાં ૨૦% થી ૫૦% સુધીનો ઘટાડો થયો છે. વ્યક્તિગત રોકાણકારો સામાન્ય રીતે આ સેગમેન્ટમાં વધુ રોકાણ ધરાવે છે.
છેલ્લા એક વર્ષમાં, ટોચના ૨૫૦ શેરોમાં બજાર મૂડીકરણમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જ્યારે મિડ-કેપ અને સ્મોલ-કેપ શેરોમાં બજાર મૂડીકરણમાં ઘટાડો વધુ સ્પષ્ટ થયો છે.
આગામી ક્વાર્ટરમાં રિટેલ અને HNI શેરહોલ્ડિંગનું મૂલ્ય પુન:પ્રાપ્ત થઈ શકે છે કારણ કે ભારત-યુએસ વેપાર કરારને પગલે સ્મોલ-અને મિડ-કેપ સેગમેન્ટમાં મૂલ્યાંકન ઓછું થયું છે અને બજાર ભાવનામાં સુધારો થયો છે.
સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DII) નું હોલ્ડિંગ ૩૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ ૧૮.૨૮% થી વધીને ૧૮.૭૨% ની સર્વકાલીન ઉચ્ચતમ સપાટીએ પહોંચ્યું હતું, જેને ક્વાર્ટર દરમિયાન ?૨.૧ લાખ કરોડના ચોખ્ખા રોકાણો દ્વારા ટેકો મળ્યો હતો. આ વધારો મુખ્યત્વે સ્થાનિક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સ દ્વારા રોકાણ દ્વારા પ્રેરિત હતો, જેનો હિસ્સો રેકોર્ડ ૧૧.૧% સુધી વધ્યો હતો.
ડિસેમ્બર ક્વાર્ટરમાં સતત વેચાણ દબાણ વચ્ચે વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs)નો હિસ્સો ૧૩ વર્ષના નીચલા સ્તરે ૧૬.૬% પર પહોંચી ગયો હતો. આમ છતાં, રોકાણકાર શ્રેણીમાં FPIs સૌથી અસરકારક ફાળવણીકાર તરીકે ઉભરી આવ્યા હતા. ક્વાર્ટર દરમિયાન FPIsની માલિકીના શેરના સરેરાશ ભાવમાં ૭.૧%નો વધારો થયો હતો. આ પછી સ્થાનિક સંસ્થાઓ આવી હતી, જેમના સરેરાશ શેરના ભાવમાં ૨.૪ ટકાનો વધારો થયો હતો. તેનાથી વિપરીત, રિટેલ રોકાણકારોની માલિકીના શેરના સરેરાશ ભાવમાં ૧૦.૩ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, જે બધી માલિકી શ્રેણીઓમાં સૌથી મોટો છે.
ડિસ્ક્લેમર / પોલીસી / શરતો www.nikhilbhatt.in ને આધીન…!!!
The securities quoted are for illustration only and are not recommendatory. Investment in securities market are subject to market risks. Read and agree Disclaimer and related all the documents carefully before investing, mentioned on www.nikhilbhatt.in
