તાતીથૈયા-સાંકી નહેર કિનારે ગેરકાયદેસર કચરાના નિકાલથી પ્રદૂષણનો રાફડો ફાટ્યો: તંત્રની રહેમરાહે ગ્રામજનો અને પશુધનના આરોગ્ય સામે જોખમ!
તાતીથૈયા:
સુરત જિલ્લાના તાતીથૈયા અને સાંકી ગામની વચ્ચે આવેલી નહેરના કિનારે આવેલી ખુલ્લી જગ્યામાં હાલમાં કચરાના નિકાલને લઈને સ્થાનિક રહીશોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. તાતીથૈયા ગ્રામ પંચાયતની હદમાં આવતા આ વિસ્તારને જાણે ‘ડમ્પિંગ સાઈટ’ બનાવી દેવામાં આવી હોય તેમ, અહીં સતત કચરો બાળવામાં આવી રહ્યો છે. જેના કારણે ફેલાતા ઝેરી ધુમાડાથી સ્થાનિકોના આરોગ્ય અને નિર્દોષ પશુધનના જીવ સામે ગંભીર ખતરો ઊભો થયો છે.
નિયમોના લીરેલીરા: શું તંત્ર અંધ છે?
સરકાર દ્વારા પર્યાવરણના રક્ષણ માટે કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તાતીથૈયામાં આ નિયમો માત્ર કાગળ પર જ હોય તેવું પ્રતીત થાય છે:
* Solid Waste Management Rules 2016: કચરાના યોગ્ય વ્યવસ્થાપનનો અભાવ છે. કચરાનું વૈજ્ઞાનિક ઢબે નિકાલ કરવાને બદલે તેને સીધો બાળી નાખવામાં આવે છે.
* Plastic Waste Management Rules 2016 & ખુલ્લામાં બાળવા પર પ્રતિબંધ: પ્લાસ્ટિકને ખુલ્લામાં સળગાવવું એ ગુનો છે. પ્લાસ્ટિકના દહનથી નીકળતા ઝેરી વાયુઓ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓ નોતરે છે.
* જળ સ્ત્રોતોનું પ્રદૂષણ: નિયમ મુજબ, કચરાનો નિકાલ નદી, નહેર કે તળાવ જેવા જળ સ્ત્રોતોથી દૂર થવો જોઈએ, છતાં નહેરના કિનારે જ આ પ્રવૃત્તિ ચાલી રહી છે.
* સેગ્રેગેશન અને રિસાયક્લિંગનો અભાવ: પ્લાસ્ટિકને રજીસ્ટર્ડ રિસાયકલર પાસે મોકલવાને બદલે તેને બાળી નાખવામાં આવે છે. કચરાનું ભીના અને સૂકા કચરામાં અલગીકરણ (Segregation) પણ કરવામાં આવતું નથી.
* Gujarat Pollution Control Board (GPCB): પર્યાવરણની જાળવણી માટે જવાબદાર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના નિયમોનું અહીં સરેઆમ ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.
ગ્રામજનોની માગણી
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે અહીં સતત કચરો સળગાવવાને કારણે હવા દૂષિત થઈ રહી છે, જેના કારણે બાળકો અને વૃદ્ધોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી રહી છે. આ ઉપરાંત, ચરવા નીકળતા પશુઓ અજાણતા પ્લાસ્ટિકયુક્ત ઝેરી કચરો ખાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે પશુઓના મોત પણ થઈ રહ્યા છે.
તાતીથૈયા-સાંકી નહેર કિનારે ગેરકાયદેસર કચરાના નિકાલથી પ્રદૂષણનો રાફડો ફાટ્યો: તંત્રની રહેમરાહે ગ્રામજનો અને પશુધનના આરોગ્ય સામે જોખમ!
તાતીથૈયા:
સુરત જિલ્લાના તાતીથૈયા અને સાંકી ગામની વચ્ચે આવેલી નહેરના કિનારે આવેલી ખુલ્લી જગ્યામાં હાલમાં કચરાના નિકાલને લઈને સ્થાનિક રહીશોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. તાતીથૈયા ગ્રામ પંચાયતની હદમાં આવતા આ વિસ્તારને જાણે ‘ડમ્પિંગ સાઈટ’ બનાવી દેવામાં આવી હોય તેમ, અહીં સતત કચરો બાળવામાં આવી રહ્યો છે. જેના કારણે ફેલાતા ઝેરી ધુમાડાથી સ્થાનિકોના આરોગ્ય અને નિર્દોષ પશુધનના જીવ સામે ગંભીર ખતરો ઊભો થયો છે.
નિયમોના લીરેલીરા: શું તંત્ર અંધ છે?
સરકાર દ્વારા પર્યાવરણના રક્ષણ માટે કડક નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ તાતીથૈયામાં આ નિયમો માત્ર કાગળ પર જ હોય તેવું પ્રતીત થાય છે:
* Solid Waste Management Rules 2016: કચરાના યોગ્ય વ્યવસ્થાપનનો અભાવ છે. કચરાનું વૈજ્ઞાનિક ઢબે નિકાલ કરવાને બદલે તેને સીધો બાળી નાખવામાં આવે છે.
* Plastic Waste Management Rules 2016 & ખુલ્લામાં બાળવા પર પ્રતિબંધ: પ્લાસ્ટિકને ખુલ્લામાં સળગાવવું એ ગુનો છે. પ્લાસ્ટિકના દહનથી નીકળતા ઝેરી વાયુઓ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓ નોતરે છે.
* જળ સ્ત્રોતોનું પ્રદૂષણ: નિયમ મુજબ, કચરાનો નિકાલ નદી, નહેર કે તળાવ જેવા જળ સ્ત્રોતોથી દૂર થવો જોઈએ, છતાં નહેરના કિનારે જ આ પ્રવૃત્તિ ચાલી રહી છે.
* સેગ્રેગેશન અને રિસાયક્લિંગનો અભાવ: પ્લાસ્ટિકને રજીસ્ટર્ડ રિસાયકલર પાસે મોકલવાને બદલે તેને બાળી નાખવામાં આવે છે. કચરાનું ભીના અને સૂકા કચરામાં અલગીકરણ (Segregation) પણ કરવામાં આવતું નથી.
* Gujarat Pollution Control Board (GPCB): પર્યાવરણની જાળવણી માટે જવાબદાર પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના નિયમોનું અહીં સરેઆમ ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.
ગ્રામજનોની માગણી
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે અહીં સતત કચરો સળગાવવાને કારણે હવા દૂષિત થઈ રહી છે, જેના કારણે બાળકો અને વૃદ્ધોને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી રહી છે. આ ઉપરાંત, ચરવા નીકળતા પશુઓ અજાણતા પ્લાસ્ટિકયુક્ત ઝેરી કચરો ખાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે પશુઓના મોત પણ થઈ રહ્યા છે.
રિપોર્ટર કલ્પેશ ધામેલીયા કામરેજ સુરત
