અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં ઈરાનનો સૌથી મોટો ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ ‘B1 બ્રિજ’ તબાહ થઈ ગયો છે. ઉત્તરી કરજમાં સ્થિત આ પુલ મધ્ય-પૂર્વનો સૌથી ઊંચો પુલ બનવા જઈ રહ્યો હતો, જેના નિર્માણમાં અંદાજે 37 હજાર કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલા બાદ અલ્બોર્ઝ પ્રાંતમાં અંધપટ છવાઈ ગયો છે અને પાવર સપ્લાયને ભારે નુકસાન થયું છે. આ ઘટના સાબિત કરે છે કે પશ્ચિમ એશિયાનું યુદ્ધ હવે માત્ર સૈનિકો પૂરતું સીમિત નથી રહ્યું, પરંતુ હવે દેશના પાયાના માળખાને તોડી પાડવાનું ‘ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વોરફેર’ શરૂ થઈ ગયું છે.
ઓક્ટોબર 2023 થી શરૂ થયેલું ઈઝરાયેલ-હમાસ યુદ્ધ હવે ધીરે ધીરે સમગ્ર પશ્ચિમ એશિયાને પોતાની લપેટમાં લઈ ચૂક્યું છે. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ અને યમનમાં હુતી વિદ્રોહીઓ સામે ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે ઈરાન સીધું જ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના નિશાના પર આવી ગયું છે. ઈરાન આ તમામ સંગઠનોનું સમર્થક હોવાથી તેને નબળું પાડવા માટે આ વખતે તેના સૌથી મોંઘા પ્રોજેક્ટ ‘B1 બ્રિજ’ પર પ્રહાર કરવામાં આવ્યો છે. આ પુલ લગભગ બનીને તૈયાર થઈ ગયો હતો અને તે ઈરાનની એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતાનું પ્રતીક મનાતો હતો. હુમલાના તરત જ બાદ સ્થાનિક વિસ્તારોમાં વીજળી ગુલ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે લાખો લોકો અંધારામાં ડૂબી ગયા છે.
B1 બ્રિજની ભવ્યતાની વાત કરીએ તો, તે ઈરાનના ઉત્તરી કરજ વિસ્તારમાં આવેલો છે. આ પ્રોજેક્ટ પાછળ અંદાજે 400 મિલિયન યુએસ ડોલર એટલે કે 37,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પુલ 1050 મીટર લાંબો છે અને તેમાં કુલ આઠ વિભાગો છે. ખાસ કરીને તેનો 176 મીટર લાંબો એક ખંડ અને 136 મીટર ઊંચા સ્તંભો તેને સમગ્ર મધ્ય-પૂર્વમાં અનન્ય બનાવતા હતા. આ હુમલાથી ઈરાનને આર્થિક રીતે મોટો ફટકો પડ્યો છે, કારણ કે આ પુલ દેશના પરિવહન અને અર્થતંત્ર માટે અત્યંત મહત્વનો હતો.
સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ હુમલો એ વાતની સ્પષ્ટ નિશાની છે કે આ લડાઈ હવે ‘ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વોરફેર’ ના તબક્કામાં પ્રવેશી ગઈ છે. દુશ્મન દેશને અંદરથી તોડવા માટે તેની સડકો, વીજળીઘરો અને પુલ જેવા સંસાધનોને નષ્ટ કરવાની રણનીતિ અપનાવવામાં આવી રહી છે. ઈરાન જે રીતે હમાસ અને હિઝબુલ્લાહને પીઠબળ પૂરું પાડી રહ્યું છે, તેના જવાબમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયેલે ઈરાનના ઘરઆંગણે જ નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ કર્યું છે. અલ્બોર્ઝમાં થયેલો આ હુમલો ઈરાનની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર પણ સવાલો ઉભા કરે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ જોતા એવું લાગે છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં શાંતિ સ્થપાવવાને બદલે સંઘર્ષ વધુ ઉગ્ર બની રહ્યો છે. તેલ અને ગેસની સપ્લાય લાઇન પર પહેલાથી જ જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, ત્યારે હવે મહત્વના બ્રિજ અને પાવર ગ્રીડ પરના હુમલાથી સામાન્ય જનતાની મુશ્કેલીઓ વધી જશે. ઈરાન આ હુમલાનો કેવો વળતો જવાબ આપે છે તેના પર હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે. જો આ પ્રકારના હુમલા ચાલુ રહેશે તો સમગ્ર મધ્ય-પૂર્વના દેશોમાં આર્થિક અને સામાજિક અરાજકતા ફેલાવાની પૂરી શક્યતા છે.
