‘વન નેશન, વન ઇલેક્શન’ બિલ, જે લોકસભા અને રાજ્યોની વિધાનસભાઓની એક સાથે ચૂંટણીની જોગવાઈ કરે છે, તે મંગળવારે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવનાર છે. કેન્દ્રીય કેબિનેટે 12 ડિસેમ્બરના રોજ ‘વન નેશન વન ઇલેક્શન’ બિલને મંજૂરી આપી, સંસદમાં તેની રજૂઆતનો માર્ગ મોકળો કર્યો.
મંગળવારના લોકસભાના સૂચિબદ્ધ કાર્યસૂચિમાં એકસાથે ચૂંટણીને લગતા બંધારણ સુધારા બિલનો પણ સમાવેશ થાય છે.
સંસદમાં ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ ખરડાની રજૂઆત પહેલાં, તેણે શાસક અને વિરોધ પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા શરૂ કરી.
જ્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) અને તેના સાથી પક્ષો બિલના સમર્થનમાં છે, ત્યારે કોંગ્રેસ, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને MK સ્ટાલિનની દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK) સહિત અનેક વિરોધ પક્ષો તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
જ્યારે કુલ 32 રાજકીય પક્ષો ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ બિલનું સમર્થન કરી રહ્યા છે, જ્યારે અન્ય 15 પક્ષો તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.
સપ્ટેમ્બરમાં, કેન્દ્રીય કેબિનેટે એક સાથે ચૂંટણીઓ પર ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ રામ નાથ કોવિંદની આગેવાની હેઠળની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિની ભલામણો સ્વીકારી હતી.
પેનલે બે તબક્કામાં એક સાથે ચૂંટણીના અમલીકરણની ભલામણ કરી હતી. તેમાં પ્રથમ તબક્કામાં લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજવાની અને સામાન્ય ચૂંટણીના 100 દિવસની અંદર સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ (પંચાયત અને નગરપાલિકાઓ) કરાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.
તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તમામ ચૂંટણીઓ માટે એક સમાન મતદાર યાદી હોવી જોઈએ.
ભાજપ, સાથી પક્ષો વન નેશન વન ચૂંટણીમાં પાછળ છે
સોમવારે, ભાજપના સાંસદોએ ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ બિલ માટે તેમનું સંપૂર્ણ સમર્થન વ્યક્ત કર્યું અને તેને “ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ” ગણાવ્યું.
ભાજપના રાજ્યસભાના સાંસદ બ્રિજ લાલે આ બિલને આવકારીને નોંધ્યું કે 1966 સુધી લોકસભા અને રાજ્યની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ એકસાથે યોજાતી હતી. તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે આખા વર્ષ દરમિયાન ચૂંટણી યોજવાની વર્તમાન પ્રથા સુરક્ષા દળો પર કબજો કરે છે, જેઓ પછી તેમની ફરજોમાંથી ખેંચાઈ જાય છે. સરહદો અને કાયદાના અમલીકરણ પર, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે બિલ સમય અને સંસાધનોની બચત કરશે, વિકાસને વેગ આપવામાં મદદ કરશે.
રાજ્યસભાના સાંસદ રેખા શર્માએ પણ નાણાં, સંસાધનો અને સમયની બચત કરવાની તેની સંભવિતતાને દર્શાવતા બિલને ટેકો આપ્યો હતો અને વ્યક્ત કર્યો હતો કે આ બચતનો ઉપયોગ વિકાસ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ માટે થઈ શકે છે.
ભાજપના લોકસભા સાંસદ સુધાકર કેએ વ્યક્ત કર્યું કે ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ અવિરત પ્રગતિ સુનિશ્ચિત કરવાના સરકારના ધ્યેય સાથે સંરેખિત છે અને સમજાવ્યું કે ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓ ઘણીવાર મૂલ્યવાન સમયનો બગાડ કરે છે, વિકાસ અને વહીવટમાં અવરોધ ઊભો કરે છે.
સુધાકરે કાયદા ઘડનારાઓને પણ આ બિલને સમર્થન આપવા વિનંતી કરી, ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તે સુશાસન અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપીને સમગ્ર રાષ્ટ્રને લાભ કરશે.
વિગતો અનુસાર, ભાજપ, તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (ટીડીપી), જનતા દળ (યુનાઇટેડ), અને શિવસેના કેટલાક એનડીએ ભાગીદાર હતા જેમણે બિલ માટે લોકસભામાં વ્હિપ જારી કર્યો હતો.
કોંગ્રેસ, અન્ય એક રાષ્ટ્ર એક ચૂંટણીનો વિરોધ કરશે
14 ડિસેમ્બરે કોંગ્રેસના સાંસદ કાર્તિ ચિદમ્બરમે ‘વન નેશન વન ઈલેક્શન’ને લઈને કેન્દ્ર સરકાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે પાર્ટી આ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરશે. તેમણે એમ પણ અભિપ્રાય આપ્યો કે વિપક્ષ સાથે વાત કર્યા વિના આ પ્રકારનું બિલ લાવવું એ “સરમુખત્યારશાહી” છે.
મીડિયા સાથે વાત કરતા સીપીઆઈ(એમ)ના નેતા એમવાય તારીગામીએ પણ કહ્યું કે આ બિલ દેશની એકતા અને વિવિધતાના સારને નુકસાન પહોંચાડશે.
દરમિયાન બીજેડી સાંસદ સસ્મિત પાત્રાએ આ મામલે સંયુક્ત સંસદીય સમિતિની ભલામણ કરી હતી.
વન નેશન વન ઇલેક્શનને સમર્થન આપનારા પક્ષોની યાદી
અહીં ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ બિલની તરફેણ કરતા રાજકીય પક્ષોની યાદી છે.
ભાજપ
નેશનલ પીપલ્સ પાર્ટી (NPP)
અખિલ ભારતીય અન્ના દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ
ઓલ ઝારખંડ વિદ્યાર્થી સંઘ
અપના દલ
ASOM ગણ પરિષદ
બીજુ જનતા દળ (બીજેડી)
જનતા દળ (યુનાઈટેડ)
વન નેશન વન ઇલેક્શનનો વિરોધ કરતા પક્ષોની યાદી
અહીં ‘એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી’ બિલનો વિરોધ કરનારા રાજકીય પક્ષોની યાદી છે.
આમ આદમી પાર્ટી (AAP)
બહુજન સમાજ પાર્ટી (BSP)
ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષ (માર્કસવાદી)
કોંગ્રેસ
ઓલ ઈન્ડિયા યુનાઈટેડ ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટ
તૃણમૂલ કોંગ્રેસ
ઓલ ઈન્ડિયા મજલિસ-એ-ઈત્તેહાદુલ મુસ્લિમીન (AIMIM)
