આજકાલ છોકરાઓ તેમના ઘરડાં માતાપિતાને રાખતા નથી અને સંપત્તિમાંથી તેમને બેદખલ કરી નાખતા હોય છે ત્યારે હવે સુપ્રીમ કોર્ટે આ સંદર્ભમાં એક મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો છે. પુત્રને સંપત્તિમાંથી બેદખલ કરવાની માગ ફગાવી દેતાં સુપ્રીમ કોર્ટે એવું કહ્યું કે વરિષ્ઠ નાગરિકોના ભરણપોષણ અને કલ્યાણ અધિનિયમ 2007નો કાયદો વૃદ્ધોને ભરણપોષણનો અધિકાર આપે છે પરંતુ ઘર ખાલી કરવાનો અધિકાર આપતો નથી.
જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે તેના અગાઉના નિર્ણયોમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે જો વૃદ્ધો ચોક્કસ શરતો સાથે તેમના બાળકોને તેમની મિલકત આપે છે અને તે શરતો પૂરી ન થાય, તો તેમને ઘર ખાલી કરાવવાનું શક્ય છે. કાયદાની કલમ 23 હેઠળ, જો કોઈ વૃદ્ધ વ્યક્તિએ પોતાની મિલકત કોઈને એવી શરતે આપી હોય કે તે તેની સંભાળ રાખશે પરંતુ તે વ્યક્તિ તેમ ન કરે, તો ટ્રાન્સફરને અમાન્ય ગણી શકાય. આવા કિસ્સાઓમાં, વૃદ્ધો ટ્રિબ્યુનલમાં અપીલ કરી શકે છે અને મિલકત પાછી માંગી શકે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે 2020 માં એક નિર્ણયમાં કહ્યું હતું કે જો વરિષ્ઠ નાગરિકોની સંભાળ રાખવામાં આવતી નથી અથવા તેમને હેરાન કરવામાં આવી રહ્યા છે, તો વરિષ્ઠ નાગરિક અધિનિયમ હેઠળ રચાયેલ ટ્રિબ્યુનલ બાળકો અથવા સંબંધીઓને ઘરમાંથી બહાર કાઢવાનો આદેશ આપી શકે છે. કોર્ટે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ અધિકાર કાયદાની કલમ 23(2) માં સમાવિષ્ટ છે જે હેઠળ વૃદ્ધ વ્યક્તિ મિલકતમાંથી ભરણપોષણ મેળવવા માટે હકદાર છે અને જો તે મિલકત કોઈને ટ્રાન્સફર કરે છે, તો આ અધિકાર નવા માલિકને પણ લાગુ પડે છે.
હાલમાં, આ કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે દીકરાને કાઢી મૂકવાનો ઇનકાર કર્યો છે. વૃદ્ધ દંપતીએ દાવો કર્યો હતો કે તેમનો પુત્ર તેમને માનસિક અને શારીરિક ત્રાસ આપતો હતો. 2019 માં, ટ્રિબ્યુનલે આંશિક રાહત આપી અને પુત્રને ઘરના અન્ય કોઈ ભાગમાં પ્રવેશ ન કરવાનો અને ફક્ત તેની દુકાન અને રૂમમાં જ સીમિત રહેવાનો આદેશ આપ્યો. કોર્ટે કહ્યું કે જ્યાં સુધી પુત્રના ગેરવર્તણૂકના નવા પુરાવા ન મળે ત્યાં સુધી, ઘર ખાલી કરવાનો આદેશ જરૂરી નથી. નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણય સ્પષ્ટ કરે છે કે દરેક પરિસ્થિતિમાં ઘર ખાલી કરવાનો આદેશ આપી શકાતો નથી. કોર્ટે કહ્યું કે ટ્રિબ્યુનલને તમામ પક્ષકારોના દાવાઓની તપાસ કરવી પડશે અને વૃદ્ધોની સલામતી અને સંભાળ માટે જરૂરી હોય તો જ ઘર ખાલી કરાવવાનો નિર્ણય લઈ શકાય છે. એટલે કે, કાયદો વૃદ્ધોને રક્ષણ પૂરું પાડે છે, પરંતુ ઘરની બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે સંજોગો ગંભીર હોય અને તેના માટે વાજબી આધાર હોય.
