વેપારીઓ માટે GST શા માટે મુશ્કેલીરૂપ બની ગયું છે?
GST સિસ્ટમ લાગુ થવાથી, ઉદ્યોગપતિઓને આશા હતી કે તેમને લાલ ફિતાશાહીમાંથી મુક્તિ મળશે અને એક સરળ અને આર્થિક વ્યવસ્થા મળશે, પરંતુ GST સિસ્ટમ લાગુ થવા છતાં, દર મહિને GST નિયમોમાં થઈ રહેલા ફેરફારોથી વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓ પરેશાન છે. વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા લોકોએ GSC સિસ્ટમમાં થઈ રહેલા સતત ફેરફારો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
નવી દિલ્હી: ૩૦ જૂન-૦૧ જુલાઈ, ૨૦૧૭ ની મધ્યરાત્રિએ સંસદના સંયુક્ત સત્રમાં, જ્યારે તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હાજરીમાં દેશના કર માળખામાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન માટે ઘંટડી વગાડી, ત્યારે એવું માનવામાં આવતું હતું કે પરોક્ષ કર પ્રણાલી સાથે સંકળાયેલા હજારો કર અધિકારીઓ તેમની ઊંઘમાંથી જાગી જશે.
ઉપરાંત, GST સિસ્ટમના અમલીકરણથી, ઉદ્યોગપતિઓને લાલ ફિતાશાહીમાંથી મુક્તિ મળશે અને તેમને એક સરળ અને સસ્તું સિસ્ટમ મળશે અને તેમના કરનો બોજ ઓછો થશે. પરંતુ GST સિસ્ટમ લાગુ થયાને લગભગ આઠ વર્ષ વીતી ગયા હોવા છતાં, દર મહિને GST નિયમોમાં થઈ રહેલા ફેરફારો અને વિભાગના કર્મચારીઓના વર્તનથી વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓ પરેશાન અને હેરાન જોવા મળે છે.
નિયમોમાં સતત ફેરફાર અને એક જ પ્રકારના ઉત્પાદનો પર અલગ અલગ GST દરોને કારણે, ઉદ્યોગપતિઓ GST રિટર્ન ફાઇલ કરવામાં ભૂલો કરે છે અને પછી તેમને નોટિસ અને અન્ય કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડે છે. GST ની ઘણી જટિલ જોગવાઈઓને સમજવા માટે, ઉદ્યોગપતિઓને નિષ્ણાતોની મદદ લેવાની ફરજ પડી રહી છે જેના માટે તેમને મોટી ફી ચૂકવવી પડી રહી છે.
વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા લોકોના મતે, આનાથી નાના વેપારીઓનો ખર્ચ વધી રહ્યો છે. વેપારીઓ ફરિયાદ કરે છે કે તેઓ આખો મહિનો GST રિટર્ન ફાઇલ કરવામાં વ્યસ્ત રહે છે, નહીં તો તેમને લાખોની રકમની જવાબદારીની નોટિસ મળે છે.
કન્ફેડરેશન ઓફ ઓલ ઈન્ડિયા ટ્રેડર્સના પ્રમુખ બી.સી. ભારતીય કહે છે, “તમારું પહેલું રિટર્ન મહિનાની 10મી તારીખે ફાઇલ કરો. વિભાગ 12મી કે 13મી તારીખ સુધીમાં તમારા રિટર્નનો જવાબ આપશે. તેને ચકાસો અને 20મી તારીખે તમારું અંતિમ રિટર્ન ફાઇલ કરો.” દરેક વેચાણ અને દરેક ખરીદી રજીસ્ટર કરાવવી પડશે. આપત્તિ અથવા ખાસ સંજોગોમાં, જો 20 તારીખ સુધીમાં GSTR ફાઇલ કરવામાં ન આવે, તો સિસ્ટમ આપમેળે દંડ લાદે છે. પછી તેને પાછું મેળવવા માટે પાછળ ફરો.”
ઉદ્યોગપતિઓના મતે, શરૂઆતમાં GSTનું ફોર્મેટ સરળ હતું, પરંતુ કરચોરી પકડવાના નામે તેમાં નવી જોગવાઈઓ ઉમેરવામાં આવતી રહી. વેપારીઓની સૌથી મોટી સમસ્યા ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મેળવવામાં આવતી મુશ્કેલીઓ છે.
જો કોઈ ઉદ્યોગપતિ બીજા ઉદ્યોગપતિ પાસેથી માલ ખરીદે છે અને બીજો ઉદ્યોગપતિ સમયસર GST રિટર્ન ફાઇલ કરતો નથી, તો પહેલા ઉદ્યોગપતિનું ઇનપુટ ટેક્સ રિટર્ન અટવાઈ જાય છે. જો બીજો ઉદ્યોગપતિ છેતરપિંડી કરનાર સાબિત થાય તો પણ, પહેલા ઉદ્યોગપતિને ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ મળી શકશે નહીં.
ઉદ્યોગપતિઓ તરફથી ફરિયાદ છે કે જે ઉદ્યોગપતિઓ છેતરપિંડી કરી રહ્યા છે અથવા GST રિટર્ન ફાઇલ નથી કરી રહ્યા, તેઓ પણ સરકાર દ્વારા GST સિસ્ટમમાં નોંધાયેલા છે, તો પછી તેમનો શું વાંક છે કે તેમની ઇનપુટ ટેક્સ ક્રેડિટ બંધ કરવામાં આવી રહી છે.
‘જ્યારે આપણે જૂના નિયમો સમજીશું, ત્યારે નવા નિયમો આવશે’
દિલ્હી સદર બજાર ટ્રેડર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ દેવરાજ બાવેજા કહે છે, “છેલ્લા આઠ વર્ષમાં સેંકડો નિયમો બદલાયા છે અને જ્યારે કોઈ વેપારી જૂના નિયમો સમજે છે, ત્યારે નવા નિયમો આવી જાય છે. નાના વેપારીઓ માટે HS કોડ સમજવો પણ એક સમસ્યા છે.”
વાસ્તવમાં, આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વેપાર થતા તમામ માલ માટે એક સુમેળપૂર્ણ સિસ્ટમ અથવા HS કોડ નક્કી કરવામાં આવે છે અને તે માલના GST દર પણ HS કોડ અનુસાર નક્કી કરવામાં આવે છે.
કર નિષ્ણાત અને ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ એમ.કે. ગુપ્તા કહે છે કે અગાઉ વેપારીઓનું GST ઓડિટ ફરજિયાત હતું. હવે ઓડિટની જરૂરિયાત નાબૂદ કરવામાં આવી છે. આવી સ્થિતિમાં, ઉદ્યોગપતિઓ ભૂલો કરે છે અને તેમને બે-ત્રણ વર્ષ જૂની ભૂલો સંબંધિત નોટિસ મળવા લાગે છે, જે તેમની સમસ્યાઓમાં વધારો કરે છે.
