અરવલ્લી
અહેવાલ :હિતેન્દ્ર પટેલ
*અરવલ્લીના ખેડૂતો દ્વારા શાકભાજી અને અન્ય ધાનોમાં પ્રાકૃતિક ખેતી પદ્ધતિનો ઉપયોગ*
*દેશી ગાયોના છાણ અને ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરીને જૈવિક ખાતરો અને જંતુનાશકો તૈયાર કરે છે, જે ખર્ચ ઘટાડે છે અને ખેતીને ટકાઉ બનાવે છે*
અરવલ્લી, ગુજરાતનું એક કુદરતી સૌંદર્યથી ભરપૂર જિલ્લો, તેના ખેડૂતોની પ્રાકૃતિક ખેતીની પદ્ધતિઓ માટે પણ જાણીતો છે. અહીંના ખેડૂતો પરંપરાગત અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ખેતીના માધ્યમથી શાકભાજી, ધાન્યો અને ફળોનું ઉત્પાદન કરે છે. પ્રાકૃતિક ખેતી એટલે રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોનો ઉપયોગ ટાળીને કુદરતી ખાતરો, જેવા કે ગાયનું છાણ, કમ્પોસ્ટ અને વર્મીકમ્પોસ્ટનો ઉપયોગ કરીને ખેતી કરવી. આ પદ્ધતિ માત્ર જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવી રાખે છે, પરંતુ માનવ સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણની સુરક્ષામાપણ મહત્વનું યોગદાન આપે છે.
પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા ઉત્પાદિત શાકભાજી, ધાન્યો અને ફળો રાસાયણિક અવશેષોથી મુક્ત હોય છે, જેના કારણે તે માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે. આવા ખાદ્ય પદાર્થો પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદ કરે છે. રાસાયણિક ખેતીના ઉત્પાદનોના વપરાશથી કેન્સર, ડાયાબિટીસ અને હૃદયરોગ જેવા રોગોનું જોખમ વધે છે, જ્યારે પ્રાકૃતિક ખેતીના ઉત્પાદનો આવા જોખમો ઘટાડે છે. અરવલ્લીના ખેડૂતો દ્વારા ઉગાડવામાં આવતી શાકભાજીઓ, જેમ કે ટામેટાં, ભીંડા, રીંગણ અને ધાન્યો જેવા કે બાજરી, જુવાર અને ઘઉં, સ્થાનિક બજારોમાં મોટી માત્રામાં વેચાય છે, જે ગ્રાહકોના આરોગ્યને સુધારે છે.
પ્રાકૃતિક ખેતીનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તે જમીનની ઉત્પાદકતાને લાંબા સમય સુધી જાળવી રાખે છે. રાસાયણિક ખાતરોનો વધુ પડતો ઉપયોગ જમીનની ફળદ્રુપતા ઘટાડે છે, જ્યારે કુદરતી ખાતરો જમીનમાં સુક્ષ્મજીવોની સંખ્યા વધારીને તેની ગુણવત્તા સુધારે છે. અરવલ્લીના ખેડૂતો દેશી બિયારણોનો ઉપયોગ કરે છે, જે રોગો સામે વધુ પ્રતિરોધક હોય છે અને ઓછા પાણીમાં પણ સારું ઉત્પાદન આપે છે. આ ઉપરાંત, પ્રાકૃતિક ખેતી પાણીના સંસાધનોનું સંરક્ષણ કરે છે, કારણ કે તેમાં ડ્રિપ ઇરિગેશન અને ઓછા પાણીની જરૂર પડે છે.
અરવલ્લીના ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા ન માત્ર પોતાનું જીવન ટકાવી રાખે છે, પરંતુ પર્યાવરણની જાળવણી અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેઓ દેશી ગાયોના છાણ અને ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરીને જૈવિક ખાતરો અને જંતુનાશકો તૈયાર કરે છે, જે ખર્ચ ઘટાડે છે અને ખેતીને ટકાઉ બનાવે છે. આ ઉપરાંત, તેઓ વરસાદી પાણીના સંગ્રહ અને જૈવવિવિધતાના જતન માટે પણ કામ કરે છે.પ્રાકૃતિક ખેતી અરવલ્લીના ખેડૂતો માટે આજીવિકાનું સાધન અને એક ટકાઉ અને સ્વસ્થ જીવનશૈલીનું પ્રતીક છે. તે જમીન, પાણી અને હવાને શુદ્ધ રાખે છે, સાથે જ લોકોના સ્વાસ્થ્યને સુધારે છે. આ પદ્ધતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારી યોજનાઓ અને જાગૃતિ અભિયાનો ચલાવવામાં આવી રહ્યા છે.જેથી વધુ ખેડૂતો આ દિશામાં આગળ વધે.
