નેશનલ ટેક્નોલોજી ડે નિમિત્તે અમદાવાદ સાયન્સ સિટીમાં ટેક્નોલોજી અને વિજ્ઞાનનો નવો યુગ શરૂ, અદ્યતન ડિજિટલ ગેલેરીઓ બનશે આકર્ષણનું કેન્દ્ર
રિપોર્ટર
હિતેન્દ્ર ગોસાઈ
અમદાવાદ
ભારતમાં દર વર્ષે ૧૧ મેના રોજ ઉજવાતા નેશનલ ટેક્નોલોજી ડે નિમિત્તે અમદાવાદ સાયન્સ સિટી ફરી એકવાર વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજીના કેન્દ્ર તરીકે ચર્ચામાં આવ્યું છે. ભારતની વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિઓ, સંશોધન અને આત્મનિર્ભર ટેક્નોલોજીના વિકાસને સમર્પિત આ દિવસની ઉજવણી અંતર્ગત અમદાવાદ સાયન્સ સિટીમાં અનેક નવા પ્રોજેક્ટ્સ, ડિજિટલ ગેલેરીઓ અને અદ્યતન ટેક્નોલોજી આધારિત આકર્ષણો ઉમેરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
રાષ્ટ્રીય ટેક્નોલોજી દિવસની ઉજવણી પાછળનું ઐતિહાસિક મહત્વ ૧૧ મે, ૧૯૯૮ના રોજ રાજસ્થાનના પોખરણ ખાતે થયેલા સફળ પરમાણુ પરીક્ષણો સાથે જોડાયેલું છે. ‘ઓપરેશન શક્તિ’ અંતર્ગત ભારતે વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની વૈજ્ઞાનિક અને રક્ષણાત્મક ક્ષમતાનો પરિચય કરાવ્યો હતો. આ સિદ્ધિ બાદ ભારત વિશ્વના પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા દેશોમાં સામેલ બન્યું હતું અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે આત્મવિશ્વાસ સાથે આગળ વધવાનું શરૂ કર્યું હતું.
અમદાવાદ સાયન્સ સિટી વર્ષોથી વિજ્ઞાનપ્રેમીઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકો માટે પ્રેરણાનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. હવે અહીં ટેક્નોલોજીના નવા યુગને પ્રતિબિંબિત કરતી અદ્યતન સુવિધાઓ ઉમેરવામાં આવી રહી છે, જે વિજ્ઞાનને માત્ર પુસ્તકો સુધી મર્યાદિત ન રાખીને જીવંત અનુભવ રૂપે રજૂ કરશે.
સાયન્સ સિટીમાં આગામી સમયમાં સૌથી મોટું આકર્ષણ અત્યાધુનિક ડિજિટલ પ્લેનેટોરિયમ અને સ્પેસ ટેક્નોલોજી ઝોન બનશે. અહીં મુલાકાતીઓને ઇસરો અને નાસાના વિવિધ મિશનોની પ્રતિકૃતિઓ જોવા મળશે તેમજ વર્ચ્યુઅલ રિયાલિટી ટેક્નોલોજી દ્વારા અવકાશની સફરનો અનોખો અનુભવ પણ કરાવવામાં આવશે. ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ માટે આ અનુભવ શૈક્ષણિક અને પ્રેરણાત્મક બનશે.
રોબોટિક ગેલેરીમાં નવા હ્યુમનોઇડ રોબોટ્સ ઉમેરવામાં આવી રહ્યા છે, જે માત્ર વાતચીત જ નહીં પરંતુ મુલાકાતીઓના પ્રશ્નોના જવાબ પણ આપી શકશે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ જેવી આધુનિક ટેક્નોલોજી આપણા રોજિંદા જીવનમાં કેવી રીતે ઉપયોગી બની રહી છે તે અંગે લાઈવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન પણ રજૂ કરવામાં આવશે.
સાયન્સ સિટીમાં ‘Unleashing the Digital Future’ નામની નવી ડિજિટલ ગેલેરી પણ વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જેમાં કુલ ૧૨ થીમ આધારિત વિભાગો હશે. આ ગેલેરીમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, ઓગમેન્ટેડ રિયાલિટી, બ્લોકચેન, સાઇબર સુરક્ષા, સ્માર્ટ સિટી ટેક્નોલોજી, ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ અને ડિજિટલ ઇનોવેશન જેવા વિષયોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
આ ગેલેરીમાં Edu.Tech, Med.Tech, Agri.Tech, Fin.Tech અને Space Tech જેવા ક્ષેત્રોમાં ટેક્નોલોજીનો વાસ્તવિક જીવનમાં કેવી રીતે ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે તે સરળ અને ઇન્ટરેક્ટિવ રીતે સમજાવવામાં આવશે. મુલાકાતીઓને હેન્ડ્સ-ઓન અનુભવ દ્વારા ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ, ડેટા મેનેજમેન્ટ અને કનેક્ટિવિટી વિશે જાણવાની તક મળશે.
પર્યાવરણ જાળવણી અને સસ્ટેનેબલ વિકાસને ધ્યાનમાં રાખીને ખાસ ગ્રીન ટેક્નોલોજી ઝોન પણ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે. જેમાં સોલર એનર્જી, સ્માર્ટ એગ્રીકલ્ચર, વેસ્ટ-ટુ-એનર્જી અને સ્માર્ટ વોટર મેનેજમેન્ટ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ રજૂ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત બાળકો માટે ‘લર્ન વિથ ફન’ અભિગમ હેઠળ ઇન્ટરેક્ટિવ વિજ્ઞાન સાધનો અને પ્રયોગો પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
સાયન્સ સિટીની આ નવી પહેલ ગુજરાતને ટેક્નોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક જાગૃતિના ક્ષેત્રમાં વધુ મજબૂત બનાવશે. શિક્ષણ, સંશોધન અને પ્રવાસન – ત્રણેય ક્ષેત્રોમાં આ પ્રોજેક્ટ્સ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમમાં અમદાવાદ સાયન્સ સિટીની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી, જેને સમગ્ર રાજ્ય માટે ગૌરવની બાબત માનવામાં આવી રહી છે. આ ઉલ્લેખે સાયન્સ સિટીના કાર્યને નવી ઓળખ આપી છે અને વિજ્ઞાન શિક્ષણ પ્રત્યે લોકોમાં વધુ રસ જાગૃત કર્યો છે.
અમદાવાદ સાયન્સ સિટી હવે માત્ર પ્રવાસન સ્થળ નહીં પરંતુ ભવિષ્યના વૈજ્ઞાનિકો, ઇનોવેટર્સ અને ટેક્નોલોજી નિષ્ણાતો માટે પ્રેરણાનું જીવંત કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. આગામી સમયમાં અહીં ઉમેરાનાર નવી ડિજિટલ અને વૈજ્ઞાનિક સુવિધાઓ રાજ્યના યુવાનોને વૈશ્વિક ટેક્નોલોજી યુગ સાથે જોડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
