વાત્સલ્યમ્ સમાચાર.
રિપોર્ટ :- રમેશ મહેશ્વરી – મુન્દ્રા કચ્છ.
મુન્દ્રા,તા.17 : કચ્છ જિલ્લામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી શિક્ષકોની અછત એક ગંભીર શૈક્ષણિક અને સામાજિક સમસ્યા બની રહી છે. તાજેતરમાં, આ મુદ્દો વધુ પ્રકાશમાં આવ્યો છે કારણ કે સ્થાનિક સંસ્થાઓ આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે આગળ આવી રહી છે, જ્યારે સરકારી સ્તરે લેવાયેલા પગલાં અપૂરતા હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે.
શ્રી સર્વ સેવા સંઘ (કચ્છ) જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા મુંદ્રા તાલુકામાં 150 શિક્ષકોને સોમવારે નિમણૂક પત્ર આપીને ‘જ્ઞાન જ્યોતિ’ યોજના હેઠળ ઉમદા પહેલ કરવામાં આવનાર છે. આ પ્રયાસ ખરેખર પ્રશંસનીય છે અને સ્થાનિક સ્તરે શિક્ષણને બચાવવાની ભાવના દર્શાવે છે. પરંતુ, આ પહેલ કાયમી ઉકેલ નથી, કારણ કે આ સમગ્ર જિલ્લામાં વ્યાપક સમસ્યા છે. આશાપુરા ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ જેવા અન્ય સંગઠનોએ પણ આવા જ પ્રયાસો કર્યા છે, જે દર્શાવે છે કે જ્યારે સરકારી તંત્ર નિષ્ક્રિય છે, ત્યારે સમાજ આગળ આવી રહ્યો છે.
આ પરિસ્થિતિનું દુઃખદ ચિત્ર એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટર દ્વારા રજૂ થયું છે (જેની ફોટો કોપી સામેલ છે). આ પોસ્ટરમાં ગુજરાતભરમાંથી આવતા ભાવિશિક્ષકોને કચ્છમાં નોકરી ન સ્વીકારવાની ભાવભીની અપીલ કરવામાં આવી છે. આ અપીલ પાછળનું કારણ સ્પષ્ટ છે: કચ્છના સ્થાનિક ઉમેદવારોની અવગણના અને બહારથી આવતા શિક્ષકો દ્વારા વારંવાર બદલી કરાવીને કચ્છ છોડી દેવાની પ્રવૃત્તિ. આ કારણે કચ્છની શાળાઓમાં કાયમી શિક્ષકોનો અભાવ રહે છે અને શિક્ષણની ગુણવત્તા પર નકારાત્મક અસર પડે છે. આ પરિસ્થિતિ સ્થાનિક બેરોજગાર યુવાનોમાં અસંતોષ ઊભો કરે છે.
પોસ્ટરના છેલ્લા ફકરામાં જે શબ્દો લખાયા છે તે કચ્છના લાખો બેરોજગાર યુવાનોના દિલમાં ચાલી રહેલા દર્દને વાચા આપે છે. “આ વિનંતી કરતાં કરતાં હાથ ધ્રુજી રહ્યા છે, કાળજું કંપી રહ્યું છે, બસ માનવતા રાખી બસ એક સહકાર આપશો.” આ શબ્દો વાંચીને પથ્થર દિલના માનવીનું પણ હૃદય પીગળી જાય છે. ત્યારે નોકરી પાછળ ઘેલા થયેલા શિક્ષિત ઉમેદવારો આ માનવતાની અપીલ કેમ સમજી શકતા નથી? જ્યારે એક બેરોજગાર પોતાના વર્ષોના સંઘર્ષ પછી મળેલી તક જતી કરવા માટે આજીજી કરી રહ્યો છે, ત્યારે બીજા કોઈ ઉમેદવાર માટે કચ્છમાં નોકરી લીધા બાદ તરત જ બદલી કરાવી લેવાનું કેમ આટલું સરળ બની જાય છે? આ પ્રશ્ન માત્ર નોકરીનો નથી, પરંતુ તે માનવતા, સંવેદનશીલતા અને પોતાના ભાઈ-બહેનોના ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલો છે.
વારંવારની રજૂઆતો બાદ સંવેદનશીલ ગુજરાત સરકારના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલની મધ્યસ્થિથી શિક્ષણ મંત્રીએ કચ્છમાં 4100 શિક્ષકોની ખાસ ભરતી કરવાની મંજૂરી આપી છે. પરંતુ, આ મંજૂરીના પરિપત્રમાં એક શરત મૂકવામાં આવી છે કે જે ઉમેદવારને કચ્છમાં નિમણૂક મળશે, તેમણે ત્યાં જ નિવૃત્તિ લેવી પડશે. જોકે, ભૂતકાળના અનુભવો દર્શાવે છે કે આવી શરતો છતાં શિક્ષકો જુદા જુદા બહાના હેઠળ પોતાના મૂળ જિલ્લામાં બદલી કરાવીને જતા રહ્યા છે, જેના કારણે આ નવા પરિપત્ર પર વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે.
આ તમામ પરિબળોથી હતાશ થયેલા કચ્છના બેરોજગાર ઉમેદવારોએ હવે એક અનોખો અને ક્રાંતિકારી વિરોધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે નક્કી કર્યું છે કે આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં દરેક ગામમાંથી એક-એક ઉમેદવાર ધારાસભ્યનું ફોર્મ ભરશે. આનો ઉદ્દેશ ચૂંટણી પ્રક્રિયાને ખોરવવાનો નથી, પરંતુ ચૂંટાયા પછી પણ કચ્છના વિદ્યાર્થીઓના હિત અને સ્થાનિક ઉમેદવારોની રોજગારી માટે અવાજ ન ઉઠાવતા ધારાસભ્યોની રાજકીય કારકિર્દી પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકવાનો છે. જો એક જ બેઠક પર 64થી વધુ ફોર્મ ભરાશે તો સરકારને ફરજિયાતપણે ઈવીએમ મશીનના બદલે બેલેટ પેપરનો ઉપયોગ કરવો પડશે. જો આ સંખ્યા 200 કે 300 સુધી પહોંચે તો ચૂંટણી પ્રક્રિયાનું સંચાલન કરવું અત્યંત કઠિન બની જશે, અને કદાચ ચૂંટણી રદ પણ કરવી પડે. બેરોજગાર યુવાનો આ માટે પણ તૈયાર છે. તેઓ જાણે છે કે તેમને ડિપોઝિટ તરીકે 5000 રૂપિયા ગુમાવવા પડશે, પરંતુ જેઓએ પોતાનું સર્વસ્વ ગુમાવી દીધું છે, તેમને હવે ગુમાવવાનું કશું બાકી રહ્યું નથી.
આમ, કચ્છમાં શિક્ષણની કટોકટી હવે માત્ર શૈક્ષણિક મુદ્દો નથી રહી, પરંતુ તે એક રાજકીય વિરોધ અને સામાજિક જાગૃતિનું સ્વરૂપ લઈ રહી છે. આમાં સહયોગ આપવા માટે સ્થાનિક સરપંચ અને અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ જેવી સંસ્થાઓને પણ અપીલ કરવામાં આવી રહી છે. સ્થાનિક ઉમેદવારોના આ અનોખા વિરોધે સરકાર અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ પર દબાણ વધાર્યું છે, અને આશા રાખીએ કે આનાથી કચ્છના શિક્ષણ અને યુવાનોના ભવિષ્ય માટે કોઈ નક્કર અને કાયમી ઉકેલ મળશે.
