ગુજરાત સરકારે રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ આપવા અને વર્ષ 2047 સુધીના લાંબાગાળાના આર્થિક લક્ષ્યાંકોને સાકાર કરવાના ભાગરૂપે પોતાની નવી ઔદ્યોગિક નીતિ-2026 (Industrial Policy-2026) ની જાહેરાત કરી છે. આ નવી નીતિનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવાનો, વૈશ્વિક રોકાણ આકર્ષવાનો અને સ્ટાર્ટઅપ્સને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, નવી નીતિમાં આધુનિક ટેકનોલોજી, ટકાઉ વિકાસ (Sustainability) અને નવીનતા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
નવી નીતિમાં ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ચોક્કસ ક્ષેત્રોની પસંદગી કરવામાં આવી છે.
ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને રિન્યુએબલ એનર્જી સાધનો
સેમિકન્ડક્ટર સહાયક (Ancillary) ઉદ્યોગો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ રિસાયક્લિંગ
ડ્રોન, રોબોટિક્સ અને આધુનિક મોબિલિટી
કેમિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ અને ટેકનિકલ ટેક્સટાઇલ
હેલ્થકેર, એગ્રો-પ્રોસેસિંગ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ
R&D અને ઇનોવેશન માટે ખાસ જોગવાઈ
રાજ્યમાં રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) પ્રવૃત્તિઓ વધારવા માટે સરકારે નવી યોજનાઓ મૂકી છે. જેમાં ઓછામાં ઓછું ₹300 કરોડનું રોકાણ કરનારા પ્રથમ 5 R&D કેન્દ્રોને વિશેષ નાણાકીય પ્રોત્સાહનો આપવામાં આવશે. આ પ્રોત્સાહનોમાં મૂડી સબસિડી, જમીન ખર્ચ પરત સહાય, કર્મચારી ખર્ચ અને પેટન્ટ મેળવવા માટેની સહાય સામેલ છે. વૈશ્વિક ટેકનોલોજી કંપનીઓને આકર્ષવા માટે ‘ગુજરાત રિસર્ચ એન્ડ ઇનોવેશન પાર્ક’ ની સ્થાપના કરવાની પણ યોજના છે.
નવી નીતિમાં સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે માસિક ભથ્થું અને સીડ ફંડિંગ સપોર્ટ જાહેર કરાયો છે. ખાસ કરીને ફિનટેક, બાયોટેક, ગ્રીન એન્ટરપ્રાઇઝ અને મહિલાઓ દ્વારા સંચાલિત સ્ટાર્ટઅપ્સને વધારાની સહાય મળશે. આ ઉપરાંત, મહિલા ઉદ્યોગકારો માટે વ્યાજ સબસિડી, ભાડા સહાય અને વિશેષ એક્સેલરેટર પ્રોગ્રામની સુવિધા આપવામાં આવશે.
ઉદ્યોગોના કારણે પર્યાવરણને નુકસાન ન થાય તે માટે ગ્રીન મેન્યુફેક્ચરિંગ અપનાવનારા એકમોને આર્થિક સહાય અપાશે. વેસ્ટવોટર રિસાયક્લિંગ, ઝીરો લિક્વિડ ડિસ્ચાર્જ (ZLD) પ્રોજેક્ટ્સ અને કોમન એન્વાયર્નમેન્ટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે સબસિડીની જોગવાઈ છે. સાથે જ, ઔદ્યોગિક કામદારો માટે આવાસની સુવિધા, ખાનગી ઔદ્યોગિક પાર્ક અને સ્કિલ ડેવલપમેન્ટ સેન્ટરો સ્થાપવામાં આવશે. ભીડભાડવાળા શહેરી વિસ્તારોમાંથી ઉદ્યોગોને બહાર ખસેડવા માટે Project T.H.R.I.V.E. અંતર્ગત પ્રોત્સાહનો જાહેર કરાયા છે.
આ નીતિ અંગે ઉદ્યોગ જગતના નિષ્ણાતો અને પ્રતિનિધિઓએ સકારાત્મક પ્રતિભાવ આપ્યો છે. ખાસ કરીને MSME (લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો) તેમજ મોટા મેગા પ્રોજેક્ટ્સ માટે રાખવામાં આવેલી લવચીક (Flexible) પ્રોત્સાહન વ્યવસ્થાને આવકાર આપ્યો છે. માનવામાં આવે છે કે, આ નીતિથી આગામી સમયમાં ટેક્સટાઇલ, કેમિકલ્સ અને રિન્યુએબલ એનર્જી જેવા પરંપરાગત અને આધુનિક ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધવાની સંભાવના છે.
