નવસારી: સંતુલિત ખોરાક જ રાખે તંદુરસ્ત–મેદસ્વિતા સામે જાગૃતિની જરૂર
વાત્સલ્યમ સમાચાર
મદન વૈષ્ણવ
“જેમ ખાશો તેમ થાશો”–આ કહેવત આજના સમયમાં વધુ સાચી સાબિત થાય છે. ઝડપભર્યા જીવનની દોડમાં માણસે પોતાના આહારનું સંતુલન ગુમાવી દીધું છે. પરિણામે મેદસ્વિતા માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર વિશ્વમાં ઝડપથી ફેલાતી ચિંતાનો વિષય બની ગઈ છે. સવારથી લઈને સાંજ સુધીની ખાણીપીણીની આદતો સીધી રીતે આપણા આરોગ્યને અસર કરે છે. ચટપટા સ્વાદ માટે કરવામાં આવતી ખોટી પસંદગી જ વધતા વજન અને બીમારીઓનું મુખ્ય કારણ બની રહી છે.
સવારનો નાસ્તો દિવસની ઊર્જા માટેનો આધારસ્તંભ છે, છતાં પણ ઘણા લોકો પેસ્ટ્રી, ડોનટ્સ કે સફેદ બ્રેડ જેવી ખાંડ અને ચરબી ભરપૂર વસ્તુઓ ખાય છે. આ ખોરાક શરીરને તાત્કાલિક ઉર્જા તો આપે છે પરંતુ ભૂખ જલદી પાછી લાગે છે. પરિણામે દિવસ દરમિયાન વારંવાર ખાવાની ટેવ પડી જાય છે. જો તેના બદલે ઓટ્સ, ફળો, બદામ કે પ્રોટીનયુક્ત ખોરાક લેવાય તો લાંબા સમય સુધી ઊર્જા ટકી રહે છે અને વજનનું સંતુલન જળવાઈ રહે છે.
બપોરના ભોજનમાં મોટા ભાગના લોકો ફાસ્ટફૂડ કે તળેલા ખોરાક પસંદ કરે છે, જે કેલરીથી ભરપૂર તો હોય છે પણ પોષક તત્ત્વોમાં ગરીબ હોય છે. તેના કારણે શરીરમાં ચરબી વધવા લાગે છે. આ ઉપરાંત બપોર બાદ કે સાંજના નાસ્તામાં બિસ્કિટ, ચિપ્સ કે મીઠાશવાળા પીણાંનો વધતો ઉપયોગ પણ મેદસ્વિતાને પ્રોત્સાહન આપે છે. આવા ખોરાક ઇન્સ્યુલિન પ્રતિકાર વધારે છે, જે લાંબા ગાળે ડાયાબિટીસ, બ્લડપ્રેશર અને હૃદયરોગ જેવા જોખમોને આમંત્રણ આપે છે.
સાંજનું ભોજન જો મોડું અને ભારે લેવાય તો તે પચવામાં વધારે સમય લાગે છે અને શરીરમાં ચરબીના રૂપે સંગ્રહ થાય છે. ખાસ કરીને રાત્રે કાર્બોહાઇડ્રેટ ભરપૂર ખોરાક લેવાથી મેટાબોલિઝમ ધીમું પડી જાય છે, જેના કારણે વજન ઝડપી વધે છે. આજની આધુનિક જીવનશૈલીમાં બેઠાડું કાર્ય, કસરતનો અભાવ અને તણાવવાળી પરિસ્થિતિ આહારની ખરાબ આદતોને વધુ વિકટ બનાવે છે.
ગુજરાત સરકારનું “મેદસ્વિતા મુક્ત ગુજરાત અભિયાન” નાગરિકોને તંદુરસ્ત જીવન તરફ દોરી જવાનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આ અભિયાન દ્વારા આરોગ્યપ્રદ આહાર, નિયમિત વ્યાયામ અને યોગની પ્રેરણા આપી આધુનિક જીવનશૈલીથી થતી બીમારીઓ જેવી કે ડાયાબિટીસ, હૃદયરોગ અને બ્લડપ્રેશર ઘટાડવા પ્રયત્ન કરવામાં આવી રહ્યો છે.
જો આપણે દરેક ભોજનમાં ફળો, શાકભાજી, આખા અનાજ અને પ્રોટીનનો સમાવેશ કરીએ, પૂરતી ઊંઘ લઈએ, નિયમિત કસરત કરીએ અને તણાવનું સંચાલન કરીએ તો મેદસ્વિતાથી દૂર રહી શકીએ છીએ. આરોગ્યપ્રદ આહાર અને સંતુલિત જીવનશૈલી અપનાવવી એ જ વધતું વજન અને વધતી બીમારીઓ સામેની સાચી ચાવી છે.
