અરવલ્લી
અહેવાલ – હિતેન્દ્ર પટેલ
માલપુરના કાટકુવા ગામમાં સફેદ સેવંતીના ૪૦૦ છોડથી ખેડૂતની આર્થિક સ્વાવલંબનની સફર
અરવલ્લીમાં સફેદ સેવંતીની ખુશ્બુદાર ખેતી…રવજીભાઈ મકવાણાની રોજની ૭૦૦-૮૦૦ રૂ.ની કમાણી
અરવલ્લી જિલ્લાના માલપુર તાલુકાના કાટકુવા ગામમાં ખેડૂત રવજીભાઈ મકવાણા દ્વારા સફેદ સેવંતીના ફૂલોની ખુશ્બુદાર અને નફાકારક ખેતીનું ઉદાહરણ સ્થાપિત થયું છે. આ ખેડૂતે પરંપરાગત ખેતીને વિવિધતા આપીને સફેદ સેવંતીનું વાવેતર કર્યું છે, જેનાથી તેઓ દરરોજ સારી કમાણી મેળવી રહ્યા છે.
રવજીભાઈ મકવાણાએ પોતાની જમીનમાં આશરે ૪૦૦ સફેદ સેવંતીના છોડ વાવ્યા છે. આ છોડની ખુશ્બુદાર અને આકર્ષક ફૂલોની માંગ ખાસ કરીને ધાર્મિક, સામાજિક કાર્યો, હાર-વેણી, પૂજા અને સજાવટ માટે વધુ રહે છે. તેઓ દરરોજ ૭૦૦ થી ૮૦૦ રૂપિયા સુધીની મબલખ કમાણી કરી રહ્યા છે, જે ગ્રામીણ વિસ્તારના ખેડૂતો માટે પ્રેરણાદાયી છે. આ ખેતી ઓછા ખર્ચે અને ટૂંકા સમયમાં વધુ નફો આપતી હોવાથી ઘણા ખેડૂતો માટે વૈકલ્પિક આવકનું સ્ત્રોત બની શકે છે.
સફેદ સેવંતીના ફૂલોનું મહત્વ ઘણું વિશાળ છે. ભારતમાં સેવંતી ફૂલોની રાણી તરીકે ઓળખાય છે અને તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ધાર્મિક વિધિઓ, તહેવારો જેમ કે દિવાળી, નવરાત્રી લગ્ન, હાર-ગજરા તેમજ કટ ફ્લાવર તરીકે થાય છે. સફેદ જાત વિશેષ રીતે શુદ્ધતા અને સુંદરતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. વધુમાં, સેવંતીના છોડ પ્રાકૃતિક રીતે જીવાત અને નેમાટોડ જેવા હાનિકારક જીવોને દૂર રાખે છે, જેથી તેને ઓર્ગેનિક ખેતીમાં ટ્રેપ ક્રોપ તરીકે પણ વાપરવામાં આવે છે. આનાથી અન્ય પાકોનું રક્ષણ થાય છે અને રસાયણોનો ઉપયોગ ઘટે છે.
રવજીભાઈએ આ ખેતીમાં પ્રાકૃતિક પદ્ધતિ અપનાવી છે. તેમણે રાસાયણિક ખાતરોના બદલે પ્રાકૃતિક પોષણ આપીને જમીનની ફળદ્રુપતા વધારી છે. આનાથી ફૂલોની ગુણવત્તા અને ખુશ્બુમાં વધારો થયો છે તેમજ પર્યાવરણને પણ ફાયદો થયો છે. આ પદ્ધતિ ટકાઉ ખેતીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.આ સફળતા અરવલ્લી જિલ્લાના અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ છે. ઓછા પાણી અને ઓછા ખર્ચે ફૂલોની ખેતી દ્વારા આવક વધારવાની આ તક છે. રવજીભાઈ મકવાણાની આ સફળતા બતાવે છે કે પરંપરાગત ખેતીમાં નવીનતા અને પ્રાકૃતિક અભિગમ અપનાવવાથી ખેડૂતો આર્થિક રીતે સશક્ત બની શકે છે.
