ભારતની સંસદીય રાજનીતિમાં મહત્વપૂર્ણ વળાંક આવવાની શક્યતા ઉભી થઈ છે, કારણ કે 9 માર્ચે લોકસભામાં સ્પીકરને પદ પરથી દૂર કરવા માટેનો પ્રસ્તાવ રજૂ થવાનો છે. આ પ્રસ્તાવ હાલના લોકસભા સ્પીકર Om Birla વિરુદ્ધ લાવવામાં આવી રહ્યો છે અને આ મુદ્દાને લઈને સત્તારૂઢ પક્ષ અને વિરોધ પક્ષ બંનેએ પોતાના સાંસદોને કડક સૂચના આપી છે કે તેઓ તે દિવસે સંસદમાં હાજર રહે.
લોકસભાના બજેટ સત્રનો બીજો ભાગ 9 માર્ચથી શરૂ થવાનો છે અને તેની શરૂઆત જ રાજકીય રીતે ગરમ વાતાવરણ વચ્ચે થવાની છે. સંસદના બીજા તબક્કાના પહેલા જ દિવસે સ્પીકરને પદ પરથી હટાવવાનો પ્રસ્તાવ ચર્ચા માટે લાવવામાં આવશે. આ પ્રસ્તાવનો નોટિસ વિરોધ પક્ષના સાંસદો દ્વારા આપવામાં આવ્યો છે, જેમાં Mohammad Jawed, K. Suresh અને Mallu Raviનો સમાવેશ થાય છે. આ નોટિસ લોકસભા સચિવાલયને સોંપવામાં આવ્યો હતો અને હવે તેને સત્તાવાર રીતે 9 માર્ચે સભામાં રજૂ કરવામાં આવશે.
વિરોધ પક્ષનું કહેવું છે કે સ્પીકર તરીકે Om Birlaનું વર્તન નિષ્પક્ષ ન રહ્યું હોવાનું તેઓ માને છે. નોટિસમાં આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે કેટલાક પ્રસંગોમાં સ્પીકરે સત્તારૂઢ પક્ષના સભ્યોને લાભ આપ્યો અને વિરોધ પક્ષના સભ્યો સાથે કડક વલણ અપનાવ્યું. ખાસ કરીને મહિલા સાંસદો સામે કરવામાં આવેલા કેટલાક ટિપ્પણીઓ અને વિરોધી સભ્યોને સમગ્ર સત્ર માટે સસ્પેન્ડ કરવાની કાર્યવાહી અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.
વિરોધ પક્ષે એ પણ આક્ષેપ કર્યો છે કે સંસદમાં ક્યારેક સત્તારૂઢ પક્ષના સભ્યો દ્વારા થયેલા અયોગ્ય વર્તન પર સ્પીકર દ્વારા પૂરતી કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી. આ મુદ્દાને લઈને વિરોધ પક્ષે લોકસભામાં સ્પીકરની નિષ્પક્ષતા અંગે ગંભીર શંકા વ્યક્ત કરી છે. આ કારણોને ધ્યાનમાં રાખીને સ્પીકરને પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ સાથે આ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો છે.
આ મુદ્દાને લઈને રાજકીય તણાવ પણ વધતો જોવા મળી રહ્યો છે. સત્તારૂઢ ગઠબંધન Bharatiya Janata Party તેમજ વિરોધ પક્ષ Indian National Congress બંનેએ પોતાના સાંસદોને ત્રણ લાઇનનો વ્હિપ જારી કર્યો છે. ત્રણ લાઇનનો વ્હિપ એટલે કે તમામ સાંસદો માટે સંસદમાં હાજર રહેવું અને પક્ષની સૂચના મુજબ મતદાન કરવું ફરજિયાત બને છે. આ પગલું દર્શાવે છે કે બંને પક્ષો આ મુદ્દાને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લઈ રહ્યા છે.
9 માર્ચના દિવસે લોકસભાની કાર્યવાહી દરમિયાન નિયમિત કામકાજ ઉપરાંત આ પ્રસ્તાવ સૌથી મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો રહેશે. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, તે દિવસે સરકાર તરફથી કોઈ મોટા કાનૂની બિલ અથવા અન્ય વિધાનકાર્ય રજૂ થવાનું નથી. એટલે ચર્ચાનું કેન્દ્રબિંદુ સ્પીકર સામેનો આ પ્રસ્તાવ જ બનવાની શક્યતા છે.
આ દરમિયાન લોકસભામાં તાજેતરમાં અવસાન પામેલા સાંસદ Ricky Andrew J. Syngkonને શ્રદ્ધાંજલિ પણ આપવામાં આવશે. તેમના નિધન બાદ સંસદના સભ્યો તેમને યાદ કરીને સંસદીય પરંપરા મુજબ શોક પ્રગટ કરશે.
ગૌરતલબ છે કે બજેટ સત્રનો પહેલો ભાગ પહેલેથી જ ભારે હોબાળા અને રાજકીય ટકરાવ વચ્ચે પસાર થયો હતો. વિરોધ પક્ષ અને સત્તારૂઢ પક્ષ વચ્ચેના વિવાદોને કારણે સંસદની કાર્યવાહી ઘણી વખત અટકાવી દેવી પડી હતી. કેટલીક ઘટનાઓમાં અણશિસ્તભર્યા વર્તનના આરોપો સામે આવતા સ્પીકરે કેટલાક વિરોધ પક્ષના સાંસદોને બાકી રહેલા સત્ર માટે સસ્પેન્ડ પણ કર્યા હતા.
