નવી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે શનિવારે, 6 જૂન 2026 ના રોજ ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ (CJP) દ્વારા એક વિશાળ અને ઐતિહાસિક વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. સોશિયલ મીડિયા પર અત્યંત લોકપ્રિય બનેલી આ ડિજિટલ મૂવમેન્ટે તેના પ્રથમ ગ્રાઉન્ડ આંદોલન દ્વારા દેશના પાટનગરમાં ભારે હલચલ મચાવી દીધી છે. આ આંદોલનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તાજેતરમાં રાષ્ટ્રીય કક્ષાની પરીક્ષાઓ (જેવી કે NEET-UG અને CBSE ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ સિસ્ટમ) માં થયેલી કથિત ગેરરીતિઓ, પેપર લીક અને વહીવટી નિષ્ફળતાના વિરોધમાં કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન ના તાત્કાલિક રાજીનામાની માંગ કરવાનો છે. સવારે 10 વાગ્યાથી શરૂ થયેલું આ પ્રદર્શન સાંજે 5 વાગ્યા સુધી શાંતિપૂર્ણ રીતે ચાલ્યું હતું, જેમાં જાણીતા પર્યાવરણવાદી અને શિક્ષણ સુધારક સોનમ વાંગચુક પણ પ્રદર્શનકારીઓનું મનોબળ વધારવા રૂબરૂ જોડાયા હતા.
ગયા મહિને (મે 2026), દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશ દ્વારા યુવાનો અને નકલી ડિગ્રી ધારકો અંગે કથિત રીતે “પરજીવી” (Parasites) અને “કોકરોચ” (Cockroaches) જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ટિપ્પણીથી દેશના શિક્ષિત પરંતુ બેરોજગાર યુવાનોમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો. 30 વર્ષીય પોલિટિકલ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ અને બોસ્ટન યુનિવર્સિટીના ગ્રેજ્યુએટ અભિજિત દીપકેએ આ કટાક્ષને જ હથિયાર બનાવીને સોશિયલ મીડિયા પર કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ની સ્થાપના કરી. માત્ર થોડા જ દિવસોમાં ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ પેજના ૨૨ મિલિયન (૨.૨ કરોડ) થી વધુ ફોલોઅર્સ થઈ ગયા, જે ભારતના ઇતિહાસમાં સૌથી ઝડપી ડિજિટલ યુવા આંદોલન તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
તાજેતરમાં લેવાયેલી મેડિકલ પ્રવેશ પરીક્ષા (NEET-UG) ના પેપર લીક થવાની ઘટના અને કથિત રીતે વિદ્યાર્થીઓના આપઘાતના સમાચારોએ સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો છે. આ ઉપરાંત CBSE ની ‘ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ’ સિસ્ટમમાં આવેલી ટેકનિકલ ખામીઓએ લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય જોખમમાં મૂક્યું છે. CJP ના પ્રવક્તા વિજેતા દહિયા અને સૌરવ દાસના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર આ ગંભીર મુદ્દાઓ પર જવાબદારી સ્વીકારવાને બદલે સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ બ્લોક કરવામાં વધુ રસ દાખવી રહી છે.
આંદોલનની વ્યાપકતાને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્હી પોલીસ અને પેરામિલિટરી ફોર્સ દ્વારા જંતર-મંતર અને સેન્ટ્રલ દિલ્હી વિસ્તારમાં હાઈ એલર્ટ જાહેર કરાયું હતું. ૨,૦૦૦ થી વધુ સુરક્ષાકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા., પ્રદર્શન સ્થળની આસપાસ સ્ટીલના મજબૂત બેરિકેડ્સ લગાવવામાં આવ્યા હતા.,ભીડ પર નજર રાખવા માટે ડ્રોન કેમેરા અને પોલીસ ફોટોગ્રાફર્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો., વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના નિવાસસ્થાનોની બહાર પણ વધારાની સુરક્ષા તૈનાત કરવામાં આવી હતી.
શનિવારે સાંજે 5 વાગ્યે દિલ્હીનું આંદોલન શાંતિપૂર્ણ રીતે પૂરું થયું હોવા છતાં, કોકરોચ જનતા પાર્ટીએ સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે આ માત્ર શરૂઆત છે. જો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આગામી દિવસોમાં શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામા અથવા પરીક્ષા પદ્ધતિમાં આમૂલ પરિવર્તન અંગે કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો આ આંદોલનને સમગ્ર દેશના ખૂણે-ખૂણે (Pan-India Protests) લઈ જવામાં આવશે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર સહીઓ ઝુંબેશ (Petition) ચલાવી રહેલી CJP નો દાવો છે કે અત્યાર સુધીમાં તેમના રાજીનામાની માંગ પત્ર પર ૮ લાખથી વધુ લોકોએ ડિજિટલ હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં પણ સરકાર દ્વારા CJP નું ‘X’ (ટ્વિટર) એકાઉન્ટ બ્લોક કરવાના નિર્ણય સામે કાનૂની લડાઈ ચાલી રહી છે. આ આંદોલને એ સાબિત કરી દીધું છે કે સોશિયલ મીડિયાના મીમ્સ અને કટાક્ષ માત્ર મનોરંજન પૂરતા સીમિત નથી, પરંતુ જ્યારે યુવા શક્તિ જાગૃત થાય છે ત્યારે તે દેશના વહીવટી તંત્રને હચમચાવી શકે છે.
“તમે સોશિયલ મીડિયા પરથી અમારી પોસ્ટ હટાવી શકો છો, પરંતુ રસ્તા પર ઉતરેલા લાખો યુવાનોને કેવી રીતે હટાવશો? આ આંદોલન કોઈ વિદેશી તાકાતનું ષડયંત્ર નથી, પરંતુ ભારતના પીડિત વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ છે. કોકરોચ ક્યારેય ડરતા નથી!”
— અભિજિત દીપકે (સંસ્થાપક, CJP)
“જો લાખો વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય રોળાઈ રહ્યું હોય અને પેપર લીક સામાન્ય ઘટના બની ગઈ હોય, તો કોઈ પણ આત્મસન્માન ધરાવતા મંત્રીએ જાતે જ રાજીનામું આપી દેવું જોઈએ.”
— સોનમ વાંગચુક (શિક્ષણ સુધારક અને સામાજિક કાર્યકર્તા)
“દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત તબીબી પરીક્ષા (NEET) નું પેપર લીક થઈ જાય અને દેશના માસૂમ બાળકો આપઘાત કરવા મજબૂર બને, તે વહીવટી તંત્રની ઘોર નિષ્ફળતા છે. અમને ન્યાય જોઈએ, ડિજિટલ સેન્સરશીપ નહીં!”
— આરુષિ અને સાર્થક (પ્રદર્શનમાં સામેલ વિદ્યાર્થીઓ)
