પુખ્ત વયના લોકો સ્વેચ્છાએ વેશ્યાવૃત્તિમાં જોડાય છે, તો તેને ગુનો ગણી શકાય નહીં : સુપ્રીમ કોર્ટ

સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે કોઈ પુખ્ત વયના લોકો સ્વેચ્છાએ વેશ્યાવૃત્તિમાં જોડાય છે, તો તેને ગુનો ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે કહ્યું હતું કે આવી વેશ્યાવૃત્તિ કરનારાઓને અટકાયતમાં રાખવાની કે હેરાન કરવાની કોઈ જરૂર નથી.
સુપ્રીમ કોર્ટે પોલીસને સૂચના આપી છે કે જો કોઈ પુખ્ત વયના લોકો સ્વેચ્છાએ વેશ્યાવૃત્તિમાં જોડાય છે, તો તેને ગુનો ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આવી મહિલાઓની ધરપકડ કરવાની કે હેરાન કરવાની કોઈ જરૂર નથી. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જો માનવ તસ્કરી કોમર્શિયલ સેક્સ માટે કરવામાં આવે છે અને કોઈને છેતરવામાં આવે છે અથવા બળજબરીથી સેક્સ માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે, તો અનૈતિક ટ્રાફિક (નિવારણ) અધિનિયમ લાગુ પડે છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે સ્વેચ્છાએ વેશ્યાવૃત્તિમાં જોડાવવું ગેરકાયદે નથી. જોકે વેશ્યાલય કે કોઠો ચલાવવો ગેરકાયદે છે. 1956માં લાગુ કરાયેલા અનૈતિક ટ્રાફિક (નિવારણ) અધિનિયમમાં ઘણી કલમો છે અને તે વેશ્યાલયો અને કોઠાના સંચાલનને ગુનાહિત બનાવે છે. આ કાયદાની કલમ 3 જણાવે છે કે જે કોઈ પણ વ્યક્તિ વેશ્યાવૃત્તિ માટે ભાડે આપે છે અથવા તેમના પરિસરનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપે છે તેને એક થી ત્રણ વર્ષની જેલ અને દંડ થઈ શકે છે.
કલમ 4 જણાવે છે કે કોઈ વ્યક્તિ માટે સેક્સ વર્કરની કમાણીનો ઉપયોગ કરવો એ ગુનો છે. આ કલમ સેક્સ વર્કરના પરિવારના સભ્યોને પણ લાગુ પડે છે. કલમ 5 જણાવે છે કે બળજબરી, લાલચ અથવા બળજબરી દ્વારા કોઈને વેશ્યાવૃત્તિમાં ધકેલી દેવો પણ ગુનો છે. કલમ 7 જણાવે છે કે જાહેર સ્થળ અથવા ધાર્મિક સ્થળથી 200 મીટરની અંદર સેક્સ વર્કમાં જોડાવું એ ગુનો છે. જો કે આ કાયદામાં ક્યાંય સંમતિથી સેક્સનો ઉલ્લેખ નથી.
ન્યાયાધીશ એલ. નાગેશ્વર રાવ, બી.આર. ગવઈ અને એ.એસ. બોપન્નાની બનેલી બેન્ચે બુદ્ધદેવ કર્માકર વિરુદ્ધ બંગાળ રાજ્યના કેસમાં પણ એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો હતો. આ કેસ સેક્સ વર્કરના પુનર્વસન અને અધિકારો સાથે સંબંધિત છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે જેમ બંધારણની કલમ 21 દરેક વ્યક્તિને જીવનનો અધિકાર આપે છે, તેમ સેક્સ વર્કર પણ ભારતના નાગરિક છે અને તેમને કાનૂની રક્ષણ મળવું જોઈએ.
ભારતીય કાયદા પંચની તપાસમાં વારંવાર બહાર આવ્યું છે કે સેક્સ વર્કર પ્રત્યે પોલીસનું વર્તન અયોગ્ય છે. તે તેમની ગરિમાને નબળી પાડે છે. કોર્ટે વારંવાર કહ્યું છે કે સંમતિથી સેક્સ વર્ક ગુનો નથી. તેથી જો કોઈ વ્યક્તિ ITPA ના અન્ય વિભાગોનું ઉલ્લંઘન ન કરી રહ્યું હોય તો તેમને હેરાન ન કરવા જોઈએ.



