દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં સત્તાવાર રીતે E85 ઇંધણ લોન્ચ કરી દેવામાં આવ્યું, પેટ્રોલથી 20 રુપિયા સસ્તું
ભારતમાં પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને મોંઘા ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર નિર્ભરતા ઓછી કરવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક મોટું અને ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં હવે સત્તાવાર રીતે E85 ઇંધણની એન્ટ્રી થઈ ચૂકી છે. કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ દિલ્હીના પુસા રોડ પર આવેલા ઇન્ડિયન ઓઇલ (Indian Oil) ના આઉટલેટ પર રાજધાનીના પ્રથમ E85 ફ્યુઅલ સ્ટેશનનું ઉદ્ઘાટન કરીને આ હાઇ-ઇથેનોલ ઇંધણનું વેચાણ શરૂ કરાવ્યું છે. ગઈકાલે દેશની પ્રથમ ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ કાર લોન્ચ કરતી વખતે કેન્દ્રીય મંત્રીએ કરેલી જાહેરાત મુજબ જ આ નવું ઇંધણ રેગ્યુલર પેટ્રોલ કરતા ઘણું સસ્તું રાખવામાં આવ્યું છે.
કિંમતની દ્રષ્ટિએ આ નવું ઇંધણ મધ્યમ વર્ગના વાહનચાલકો માટે વરદાન સાબિત થઈ શકે છે. દિલ્હીમાં E85 ઇંધણની કિંમત 82.12 રૂપિયા પ્રતિ લીટર નક્કી કરવામાં આવી છે, જે હાલમાં બજારમાં વેચાતા સામાન્ય E20 પેટ્રોલ કરતાં આશરે 20 રૂપિયા પ્રતિ લીટર સસ્તું છે. ગ્રાહકોમાં કોઈ પણ પ્રકારની મૂંઝવણ કે ભ્રમ પેદા ન થાય તે માટે પેટ્રોલ પંપ પર E85 ના ડિસ્પેન્સરને તદ્દન અલગ બ્રાન્ડિંગ અને સ્પેશિયલ કલર લેબલ સાથે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. ઓછી કિંમતના કારણે આ ઇંધણ ખૂબ જ આકર્ષક છે, પરંતુ અત્યારે તેનો ઉપયોગ માત્ર ગણ્યાગાંઠ્યા વાહનોમાં જ થઈ શકશે.
હાલમાં ભારતમાં જે રેગ્યુલર પેટ્રોલ મળે છે તેને E20 કહેવાય છે, જેમાં 20 ટકા ઇથેનોલ અને 80 ટકા પેટ્રોલ હોય છે. તેની સામે નવા લોન્ચ થયેલા E85 ઇંધણનું માળખું આ મુજબ છે:
85% ઇથેનોલ: આ ફ્યુઅલમાં 85 ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો ગ્રીન ફ્યુઅલ ઇથેનોલનો છે.
15% પેટ્રોલ: તેમાં માત્ર 15 ટકા જ શુદ્ધ પેટ્રોલ મિક્સ કરવામાં આવે છે.
ઇથેનોલનું પ્રમાણ ઘણું વધારે હોવાથી દેશમાં પેટ્રોલનો વપરાશ ઘટશે, જેનાથી ભારતનું અબજો ડોલરનું આયાત બિલ બચશે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે ઇથેનોલનું ઉત્પાદન ભારતમાં જ શેરડી (ગન્ના), મકાઈ અને ચોખા (રાઇસ) જેવા કૃષિ પાકોમાંથી કરવામાં આવે છે. આથી, આ ઇંધણના વ્યાપક ઉપયોગથી દેશના ખેડૂતોને સીધો આર્થિક ફાયદો થશે.
દિલ્હીનો પુસા રોડ આઉટલેટ તો માત્ર એક શરૂઆત છે, કેન્દ્ર સરકાર આ વૈકલ્પિક ઇંધણના નેટવર્કને દેશભરમાં ફેલાવવા માટે મોટો રોડમેપ ધરાવે છે:
પ્રથમ તબક્કો: શરૂઆતમાં દિલ્હી-એનસીઆર (Delhi-NCR) અને મુંબઈ-પુણે-નાગપુર કોરિડોરમાં 50 થી 100 જેટલા E85 સ્ટેશનો સ્થાપવામાં આવશે.
2026 ના અંત સુધીમાં: ચાલુ વર્ષના અંત સુધીમાં આ નેટવર્કને વિસ્તારીને દેશભરમાં આશરે 500 સ્ટેશનો સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય છે.
2027 ના અંત સુધીમાં: સરકારનો અંતિમ લક્ષ્યાંક વર્ષ 2027 ના અંત સુધીમાં દેશના તમામ મુખ્ય શહેરોમાં 5,000 થી વધુ E85 ફ્યુઅલ સ્ટેશનો શરૂ કરવાનો છે.
વાહનચાલકો માટે એ જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે કે આ E85 ઇંધણ સામાન્ય એન્જિનવાળી બાઇક કે કારમાં વાપરી શકાશે નહીં. આ માટે ખાસ ટેક્નોલોજીથી બનેલા ફ્લેક્સ-ફ્યુઅલ વાહનો (Flex-Fuel Vehicles) જ જરૂરી રહેશે. ભારતીય ઓટોમોબાઇલ માર્કેટમાં આ માટેની તૈયારીઓ શરૂ થઈ ચૂકી છે:
