નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટે આવેલા ભયાનક પૂર અને કાટમાળ બાદ સ્થિતિ હજુ પણ ગંભીર છે. આ કુદરતી આફતમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 1,225 લોકોના મોત થયા છે. તેમાં નેપાળમાં 1,204 અને તિબેટમાં 21 લોકોના જીવ ગયા છે. બીજી તરફ 4,700થી વધુ લોકો હજુ ગુમ છે. ગુમ થયેલા લોકોમાં ઘણા હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટ્સના કર્મચારીઓ પણ સામેલ છે. હજુ પણ એવી આશંકા છે કે કેટલાક લોકો સુરંગોમાં ફસાયેલા હોઈ શકે છે. આ દરમિયાન નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહે બુધવારે સંસદને સંબોધતા પૂર રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં મદદ કરવા બદલ ભારત અને ચીનનો આભાર માન્યો હતો.
બાલેન શાહે સંસદમાં કહ્યું કે બંને પાડોશી દેશોએ સમયસર નેપાળને રાહત સામગ્રી, ટેકનિકલ ટીમો અને તાત્કાલિક મદદ મોકલી છે. ભારત તરફથી અત્યાર સુધીમાં રાહત સામગ્રીની પાંચમી ઉડાન પણ નેપાળ પહોંચી છે. ભારતીય ટીમો સુરંગોમાં સર્ચ ઓપરેશન અને મૃતદેહોની ઓળખ કરવામાં મદદ કરી રહી છે. બીજી તરફ ચીને ગ્યિરોંગ બોર્ડર સુધી જતો હાઈવે ખોલી દીધો છે. આ હાઈવે ખુલવાથી રાહત અને બચાવ ટીમો અસરગ્રસ્ત વિસ્તારો સુધી પહોંચવામાં મદદ મળી રહી છે.
બુધવારે સાંજે 6 વાગ્યા સુધીના આંકડા પ્રમાણે ફક્ત નેપાળમાં જ 1,204 લોકોના મોત થયા હતા. તિબેટમાં અત્યાર સુધીમાં 21 લોકોના મોત થયા છે. પૂર બાદ ચિતવનમાં નારાયણી એટલે કે ગંડક અને ત્રિશૂલી નદીઓનું જળસ્તર પણ વધેલું જોવા મળ્યું છે. બુધવાર, 2 સપ્ટેમ્બરના રોજ આ નદીઓનો એરિયલ વ્યૂ સામે આવ્યો હતો. તેમાં પૂર બાદ વિસ્તારમાં થયેલી તબાહી સ્પષ્ટ જોવા મળી હતી.
નેપાળના વડાપ્રધાન બાલેન શાહે 26 ઓગસ્ટે ભોટેકોશી નદીમાં આવેલા પૂરને હિમાલયી વિસ્તારમાં વધી રહેલા આબોહવા પરિવર્તનના જોખમની ગંભીર ચેતવણી ગણાવી છે. સંસદમાં તેમણે કહ્યું કે નિષ્ણાતોના મતે ઊંચા હિમાલયી વિસ્તારમાં બરફ અને ખડકોનો મોટો ભાગ તૂટવાથી આ આફત આવી હતી. શાહે કહ્યું કે આ ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે આબોહવા પરિવર્તન સાથે હિમાલયી વિસ્તારમાં કુદરતી આફતોનો ખતરો સતત વધી રહ્યો છે. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે આબોહવા પરિવર્તન સમગ્ર દુનિયાની ગતિવિધિઓનું પરિણામ છે, તેથી તેની અસર ઓછી કરવી અને તેનાથી ઊભા થતા જોખમોનો સામનો કરવો સમગ્ર વિશ્વની સહિયારી જવાબદારી છે.
આટલી મોટી તબાહી વચ્ચે એક બાળકને જીવતું બચાવવાની ઘટના પણ સામે આવી છે. નેપાળમાં પૂરના કાટમાળમાં ચાર દિવસ સુધી દટાયેલા રહેલા 5 વર્ષના બાળકને બચાવ ટીમે જીવતો બહાર કાઢ્યો હતો. બચાવ બાદ બાળક એટલો થાકેલો હતો કે તે બરાબર બોલી પણ શકતો ન હતો. સામે આવેલા એક વીડિયોમાં નેપાળી સેનાનો જવાન બાળકને ખીચડી અને પાણી પીવડાવતો જોવા મળ્યો હતો. જવાને બાળકને દિલાસો આપતા કહ્યું કે તે જલ્દી પોતાના પરિવારને મળશે અને ત્યારબાદ શાળાએ પણ જઈ શકશે. આ ઘટના તબાહીના માહોલ વચ્ચે આશાનું એક મોટું ઉદાહરણ બની છે.
હાલ નેપાળમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી સતત ચાલી રહી છે. એક તરફ ગુમ થયેલા લોકોની શોધખોળ કરવામાં આવી રહી છે, તો બીજી તરફ સુરંગોમાં ફસાયેલા લોકો અને હાઈડ્રોપાવર પ્રોજેક્ટના કર્મચારીઓને શોધવાના પ્રયાસો પણ ચાલી રહ્યા છે. ભારત અને ચીન તરફથી મળતી મદદને કારણે બચાવ કામગીરીને ઝડપ મળી રહી છે. પરંતુ 1,225 લોકોના મોત અને 4,700થી વધુ લોકો ગુમ હોવાના આંકડા બતાવે છે કે આ પૂરથી નેપાળમાં કેટલા મોટા પ્રમાણમાં જાનમાલનું નુકસાન થયું છે.
